Brodom do Temišvara

 Finansiranje celog posla ima podršku međunarodne zajednice, ali odande se stalno predočava da bi nakon čišćenja trebalo da prestane i zagađivanje reke, to jest da bi sva naselja uz reku trebalo da obezbede prečistače otpadnih voda iz kanalskih mreža.

Već se decenijama govori o potrebi čišćenja reke, pošto joj je korito zapušteno i naplavljeno pa je sada ovuda nemoguća plovidba većim plovilima koja bi mogli da služe privredi. Osim toga, u ovaj vodotok su sa naše i rumunske strane ispuštane industrijske prljavštine, opasne i po zdravlje, koje bi takođe trebalo ukloniti, pa bi reka bila kao nekad – sa vodom iz koje se pravila nedeljna supa.

Dužina plovnog Begeja u našoj zemlji – od rumunske granice do Kleka – iznosi 32 kilometra i 260 metara. Paralelno sa njim teče i Stari Begej dug 43 kilometra. Reč je o koritu reke čija je upotreba prestala kada je iskopano novo koje često zovu kanal, mada je on sada u funkciji glavnog i stvarnog toka Begeja. Njegova prosečna dubina je dva i po metra, a širina 30 metara. Korito je zamuljeno, tako da je protok vode 10 do 25 kubnih metara u sekundi, a brzina strujanja veoma niska: od 0,15 do 0,35 metara u sekundi. Vodotok se koristi pretežno za ispuštanje neprerađenih otpadnih voda iz domaćinstava i industrije i za prihvatanje viška vode u periodima velikih kiša.

Na ovom području, u šest naselja opštine Žitišta i dva na području Zrenjanina, prema podacima iz 2011. godine živelo je 12.384 stanovnika, za 16 procenata manje nego 1991. godine.

Primarni cilj izrade Prostornog plana revitalizacije plovnog Begeja je poboljšanje kvaliteta vode, povećanje protoka vode izmuljavanjem, a zatim aktiviranje plovidbe. Dokument prezentovan u Žitištu predviđa uklanjanje 635 hiljada kubnih metara mulja.

Po izmuljavanju korita rekom bi mogli da plove brodovi sa gazom do dva metra, nosivosti 500 do 630 tona.

Predviđena je i izgradnja 33 kilometara dugog puta na toj trasi od rumunske granice do Kleka, namenjenog biciklističkom sportu i saobraćaju lakih motornih vozila. Tako bi dva velika banatska grada Temišvar u Rumuniji i Zrenjanin u Srbiji bila povezana i specifičnom turističkom transferzalom.

Kao što je rečeno, realizaciji celog projekta s naše strane mora da prethodi posao koji je već urađen u Rumuniji. Veća naselja, pre svih Zrenjanin i Žitište, pa onda i druga, moraju da izgrade sisteme za prečišćavanje otpadnih voda koje se slivaju u Begej. U Zrenjaninu se na tome ozbiljno radi, nezavisno od projekta za čišćenje Begeja. Prečišćene otpadne vode jedan su od glavnih uslova za ulazak u Evropsku uniju.