U manjini su, ali pitaju se za sve

Iako podaci govore da se u Srbiji na sto devojčica rađa između 106 i 107 dečaka, najnoviji podaci Republičkog zavoda za statistiku svedoče da u našoj zemlji živi čak 188.656 muškaraca manje nego žena. Uoči 19. novembra, Svetskog dana muškaraca, stručnjaci UN podsećaju da nauka veoma ubedljivo demantuje tvrdnju da su muškarci jači pol – oni žive kraće, češće obolevaju, češće dižu ruku na sebe, više stradaju u tinejdžerskom periodu i češće umiru od fatalnih bolesti. Neonatologija je dokazala da su muškarci osetljiviji čak i pre rođenja: muški fetusi teže opstaju od ženskih, a prevremeno rođeni dečaci četiri puta češće umiru od devojčica.

Planetarna statistika svedoči da se majka priroda prema muškarcima odnosi kao maćeha – petina svih prevremeno rođenih muških beba umire u poređenju sa 14 odsto devojčica. Više dečaka umire i na porođaju, a sindrom iznenadne smrti beba se čak 1,5 puta češće javlja kod muških beba. Stopa smrtnosti dečaka dva puta je veća u tinejdžerskom periodu, zbog čega žene već u 36. godini života po brojnosti premašuju broj muškaraca na planeti. Muškarci češće umiru od tumora disajnih organa, ciroze jetre, dijabetesa, šloga i koronarne srčane bolesti, od povreda zadobijenih u tučama i saobraćajnim nesrećama, ali češće i dižu ruku na sebe.

– Muškarci su ti koji češće umiru i češće podležu bolestima tokom celog života – od rođenja pa do odraslog doba. Iako se u Srbiji svake godine rodi 2.000 dečaka više nego devojčica, nakon 45. godine života broj muškaraca počinje da opada, što na kraju rezultira statistikom da u našoj zemlji živi oko 200.000 muškaraca manje nego žena – ističe Goran Penev iz Centra za demografska istraživanja Instituta društvenih nauka.

Naš sagovornik objašnjava da je smrtnost muškaraca veća i iz bioloških i iz socijalnih razloga. Dečaci češće umiru prilikom porođaja jer su krupniji – zbog toga su rođenja devojčica mnogo lakša, naročito ako su u pitanju porođaji van zdravstvenih ustanova. I u tinejdžerskom i u odraslom dobu muškarci imaju više rizičnih ponašanja – više puše i piju, češće konzumiraju psihoaktivne supstance, češće se tuku i izvršavaju samoubistvo i češće stradaju u saobraćajnim nesrećama. Osim toga, muškarci se češće bave rizičnim zanimanjima – oni su ti koji čine većinsku radnu snagu u rudnicima, na građevini, na vojnim poligonima…

I dok stručnjaci Republičkog zavoda za statistiku u knjizi pod nazivom „Žene i muškarci u Srbiji” podsećaju da čak dvostruko više muškaraca nego žena umre od 30 do 59 godine života – uglavnom od bolesti krvotoka i tumora, Penev naglašava da žene imaju savesniji odnos prema zdravlju – češće idu kod lekara i kod stručnjaka za dušu. Muškarci ređe traže pomoć u slučaju fizičkih, emocionalnih i mentalnih problema, odlažu odlazak kod lekara i započinjanje lečenja i imaju siromašnije socijalne kontakte.

– Statistika govori da žene mnogo češće pokušavaju da sebi oduzmu život, ali muškarci u tome češće uspevaju. Naime, žene se uglavnom truju lekovima ili sredstvima za smirenje, režu vene ili skaču u reku pa se češće i spasavaju. Muškarci biraju grublje i surovije načine da sebi oduzmu život – vešanjem ili pucnjem iz pištolja, pa je smrtnost mnogo veća – objašnjava naš sagovornik.

Međutim, iako muškarci žive kraće, oni su češće sami u starosti – najnovije istraživanje Gorana Peneva i njegove koleginice Biljane Stanković o udovcima i udovicama u Srbiji pokazalo je da muškarcima samoća mnogo teže pada, pa mnogo češće od žena stupaju u brak nakon razvoda ili smrti partnera.

– Kada muškarac ostane bez bračnog druga, on mnogo lakše i brže ulazi u novi brak od žene, pa imate podatak da na sto udovaca dolaze čak 364 udovice. U Srbiji živi gotovo četiri puta više udovica nego udovaca – u našoj zemlji ima oko 560.000 udovica i preko 150.000 udovaca. Žene mnogo teže ulaze u novi brak nakon razvoda ili smrti supruga, dok muškarcima samoća teže pada i oni češće ulaze u novu bračnu zajednicu – zaključuje Goran Penev.