Umetnost pristupačna svima

Neverovatno je saznanje, nas koji se nismo bavili likovnom umetnošću, da je čuveni flamanski slikar stvorio oko hiljadu vrhunskih umetničkih dela, što je i kao brojka i kao izuzetno umetničko stvaralaštvo – zadivljujuće. Peter Paul Rubens je sjedinio najbolje tradicije severnjačkog i italijanskog slikarstva. Uverili smo se, obilazeći velike prostore ovog muzeja u baroknom stilu, u lepotu večno privlačnih remek-dela koja su puna dramatičnosti, čulnosti, raskoši kostima i boja.

Opčinjavaju i fasciniraju svestranost i ideje umetnika, koje se protežu od mitoloških do verskih kompozicija. Naga tela muškaraca i žena, a u većini slučajeva naga su i deca pored njih, opsenjuju svojom estetskom neprikosnovenošću i odsustvom erotike. Imate osećaj kao da su naslikani ljudi u vreme koje je tek nedavno prošlo. Doživljavate ih kao da su živi, tu pred vama.

Portreti i pejzaži, mitologija i stvarnost, snažno i duboko privlače nestvarnom lepotom kojom je stvarao jedan od najvećih slikara i umetnika krajem 15. i početkom 16. veka. Rubens je živeo i stvarao uglavnom u Anversu, ali i u Francuskoj i Španiji gde je, ističu istoričari umetnosti, snažno uticao na formiranje mladog Velaskeza. Kako je dobijao ogroman broj narudžbina slika velikih dimenzija, mnogim svojim učenicima je prepuštao da ih stvaraju, a među njima su se isticali Antonis van Dajk i Jakob Jordans. Njegova najznačajnija dela su Skidanje s krsta, Otmica kćeri Leukipovih, Sud Parisov, Ciklus kompozicija iz života Anrija IV i Marije Mediči, a kao dominantne na ovoj vanserijskoj izložbi bile su Helen Furman sa decom i Helen Furman sa ogrtačem. To su, zapravo, portreti njegove supruge i u vlasništvu su Muzeja istorije umetnosti u Beču. Osećaj da se nalazite među ovakvim delima, rečima neiskazane lepote, i to u velikom broju, predstavlja duhovno obogaćenje kakvo se može doživeti samo jednom u životu.

Bezbroj grupa učenika iz evropskih zemalja, veliki broj porodica sa malom decom, čak i onim u kolicima, provodili su sate i sate ispred Rubensovih dela, jer se mnoga mogu posmatrati iz udobnih fotelja i garnitura. Zanimljivo je podsetiti i na činjenicu da su ulaznice izuzetno povoljne. Sa popustom za mlade i starije od 65 godina, iznose samo 10 evra. Ista cena važi i za Rafaelovu izložbu u muzeju Albertina koja traje do 7. januara. Na ovaj način, umetnost je pristupačna svima, i deca se od malih nogu navikavaju na posete vrednim umetničkim manifestacijama.

U palati Albertina, u kojoj se nalaze stalne postavke umetničkih dela, ovoga puta doneti su i ovde izloženi Rafaelovi crteži i ulja na platnu. Italijanski slikar Rafaelo Santi da Urbino (1483–1520), jedan je od najpoznatijih i najpriznatijih predstavnika u renesansnom slikarstvu. Svojim sunarodnicima, ali i celom svetu, ostavio je značajno bogatstvo u crtežima i kompozicijama u ulju na platnu. Karakteristika njegovih dela je klasična vedrina i uzvišenost smisla ljudskih osećanja.

U Albertini su izložene brojne madone, portreti, religiozne i mitološke kompozicije. Osim autoportreta, Rafaelo Sveti je izuzetno mnogo radio na stvaranju velikog broja madona koje su ga širom sveta učinile slavnim. I ovde smo imali prilike da vidimo i uživamo u portretima mnogih madona, među kojima se kao posebne ističu Tri gracije. Izložene su, takođe, Madona u polju, Lepa povrtarka i Madona s češljugarom. Jedna od najslavnijih je i Sikstinska madona iz 1513. godine, koja je vlasništvo muzeja u Drezdenu. Za delo Tri gracije bitno je istaći da ih je umetnik stvarao u Peruđi, gde se usavršavao kod istaknutog slikara Peruđina. U tom italijanskom gradu ostvario je i znamenito delo Sveti Đorđe.

Zanimljivost za ovog velikana i večnog inspiratora za mnoge umetnike jeste i to da je za vreme boravka i rada u Rimu od 1508. do 1520, za papu Julija II i Lava X, oslikavao freske u lođama Vatikana koje se smatraju najsavremenijim kompozicijama zidnog slikarstva u doba renesanse. Izdvajaju se Latinska škola, Parnas, Izgnanstvo Heliodera, Oslobađanje Svetog Petra. Radio je i portrete od kojih su, po lepoti umetničke obrade, najpoznatiji portreti Mladog čoveka i pape Julija II, kao i portret Baltazara Kastiljana.