Poštanska marka za tehničarsku družinu

Miša Anastasijević nije bio samo srpski Rotšild, nego i čovek sa vizijom. Da nije prepoznao talenat Emilijana Josimovića i uložio u njegovo obrazovanje pitanje je kada bi Beograd dobio prvi urbanistički plan i ko bi bio prvi predsednik „Tehničarske družine”, preteče Saveza inženjera i tehničara Srbije koji obeležava 150 godina postojanja.

Za jubilej srpskim intelektualcima od države stiže nagrada – poštanska marka, dok je redovnom i svečanom skupštinom Savez započeo obeležavanje veka i po postojanja. U maju organizuje svečanu akademiju i naučni skup pod pokroviteljstvom SANU, a u decembru priređuje izložbu „Inženjerstvo u Srbiji u 20. i 21. veku – pogled u budućnost” u Muzeju nauke i tehnike.

– Mi smo talentovana nacija za inženjerstvo iako se na prvi pogled tako ne čini jer se inženjeri ne primećuju. A sve što je ljudska ruka stvorila nastalo je u njihovim glavama. I nije reč samo o hladnoj tehnici, nego o filozofiji života i svestranosti. Pogledajte samo Josimovića, završio je vojnomatematičku gimnaziju i studije filozofije i tehnike – podseća Igor Marić, predsednik Saveza inženjera i tehničara Srbije.

U istoriji dugoj 150 godina Savez je savladao mnoge nedaće i danas važi za društveno angažovano udruženje intelektualaca u čijem su radu između ostalih učestvovali i Kosta Alković, profesor Velike škole i ministar građevina, Dimitrije Stojanović, profesor Tehničkog fakulteta i prvi direktor Srpskih državnih železnica, Miloš Savčić, gradonačelnik Beograda, Nikola Dobrović, arhitekta, predsednici SANU Josif Pančić, Jovan Žujović, Simo Lozanić, Kirilo Savić, Aleksandar Despić, Nikola Hajdin...

Da mnogi od njih nisu imali dlake na jeziku Marić podseća na čuvenu anegdotu sa Dobrovićevim Generalštabom.

– Generali su hteli da menjaju nešto u njegovom projektu, a on je žustro reagovao: „Vi ste generali za rat, ja za zgrade”. Nije popustio i isterao je svoje jer u inženjerskom radu moraju da se poštuju tehnička načela – naglašava Marić.  

Dobrović je bio na čelu Saveza posle Drugog svetskog rata, a Savčić je 1932. godine dao najviše sredstava za podizanje Doma inženjera i tehničara Srbije u Ulici kneza Miloša 7. To zdanje i zgrada na koju se naslanja Dom inženjera „Nikola Tesla” koja je podignuta 1967. važni su momenti u afirmaciji Saveza.

Ono je sopstvenim novcem, kreditima i dobrovoljnim prilozima izgradilo obe zgrade i pokazalo volju za okupljanjem i delovanjem kao dobrovoljna, nevladina i neprofitna organizacija. Savez danas ima više od 40 strukovnih, multidisciplinarnih, tematskih, gradskih i regionalnih članica i broji više hiljada inženjera iz cele Srbije. U njegovom sastavu su Razvojni centar i Inženjerska akademija Srbije.

On organizuje debate, konferencije, saradnju sa drugim strukama i udruženjima, polaganje stručnih ispita, izložbe, rad sa studentima, srednjoškolcima, mladim istraživačima i bavi se izdavaštvom.

Nikola Tesla prvi počasni član

Srpska tehnička civilizacija korene je pustila u srednjem veku, u doba Nemanjića. Začeci inženjerstva su u rudarsko-metalurškim poduhvatima kao što je bio rudnik Novo Brdo i građenju veličanstvenih sakralnih objekata. Obnavljanje srpske države posle viševekovne otomanske vlasti i stvaranje moderne države u 19. veku oživelo je ovu delatnost u Srbiji.

Inženjeri se tada pretežno školuju u Austrougarskom carstvu i u Francuskoj. Već 1868. godine 3. februara osniva se „Tehničarska družina” sa urbanistom Emilijanom Josimovićem na čelu. Prvi počasni član udruženja srpskih inženjera bio je Nikola Tesla koji je to priznanje dobio za vreme kratkog i jedinog boravka u Beogradu 1892. godine. U Prvom svetskom ratu 1918. godine inženjeri u Solunu održavaju redovnu Glavnu skupštinu, a u vreme nemačke okupacije u Drugom svetskom ratu zamrzli su svoje aktivnosti.