Advokat tvrdi da je Nedić sarađivao sa Nemcima „iz nužde”

Postupak rehabilitacije Milana Nedića konačno je priveden kraju posle 12 održanih ročišta, na kojima je saslušano šest istoričara.

Advokat Zoran Živanović, pravni zastupnik podnosioca zahteva, održao je završnu reč u Višem sudu. Presuda bi trebalo da bude pismeno dostavljena predlagačima rehabilitacije u roku od mesec dana. Ukoliko bude odbačen, podnosioci zahteva imaće pravo žalbe Apelacionom sudu.

Pre ulaska u sudnicu advokat Živanović je za naš list izjavio da očekuje pozitivnu odluku sudskog veća jer su, kako je naglasio, sve optužbe na Nedićev račun neosnovane.

– On nije odgovoran za osnivanje logora, stradanje Jevreja i zaplenu njihove imovine. Sve to smo dokazali tokom postupka. Nedićeva jedina krivica bila je to što mu je bilo draže da sačuva život 100 Srba nego da ima jednog mrtvog Nemca – kazao je Živanović.

On je pred tročlanim sudskim većem izjavio da je Nedićeva saradnja sa okupatorom bila iznuđena, da je on bio „saradnik iz nužde” i da je dva puta odbio da formira vladu. Prihvatio je da bude predsednik vlade, kako je rečeno, tek nakon što mu je zaprećeno da će Nemci u Srbiju poslati trupe iz Hrvatske, Bugarske i Mađarske.

– Na samom početku rata proveo je 95 dana u kućnom pritvoru i do kraja rata je imao status ratnog zarobljenika. Davao je sve od sebe kako bi izbegao kaznene ekspedicije koje su propisivale da 100 Srba strada za jednog ubijenog Nemca. Nakon njegovog sastanka sa Hitlerom ta kazna je ukinuta – objašnjavao je ovaj advokat.

Nedićev glavni cilj, kako je rečeno, bio je da srpski narod što manje strada, da sačuva prirodno bogatstvo od eksploatacije, kao i poljoprivredne proizvode, kako u Srbiji ne bi zavladala glad.

Ponovio je da njegova vlada nije imala nikakve veze sa osnivanjem logora na Starom sajmištu, jer je on otvoren na teritoriji Nezavisne Države Hrvatske, uz njihovo odobrenje, i da je Nedić insistirao da u ovom logoru ne sme da radi nijedan Srbin.

Živanović je pomenuo da je tokom Drugog svetskog rata Srbija zbrinula 420.000 izbeglica iz NDH, sa Kosova, iz Makedonije i Vojvodine, kojima su obezbeđeni smeštaj, ishrana i školovanje za decu. Osnovao je Zavod za prinudno vaspitanje mladih, u koji su smeštani omladinci i omladinke starosti do 25 godina, koji su, kako je rečeno, na taj način spasavani od smrti.

Nedić je Beograd napustio početkom oktobra 1944. godine, zajedno sa nacistima, ali, kako je rekao Živanović, Nedić je i tada imao status ratnog zarobljenika i kretanje mu je bilo ograničeno.

Jugoslaviji je izručen početkom 1946. godine, ali, kako je rečeno, nije dokazan osnov njegovog pritvaranja, niti je u arhivama nađeno rešenje o njegovom pritvoru.

Zahtev za rehabilitaciju Nedića podneli su 2008. godine Srpski liberalni savet, Udruženje političkih zatvorenika i žrtava komunističkog režima i porodica Nedić. Suđenje je počelo u decembru 2015. godine, a pregledano je više od hiljadu dokumenata.

Ovaj proces prvi je postupak tog tipa u kome je sud iskoristio pravo da poziva svedoke, zbog čega su saslušani istoričari koji su tvrdili da je Nedić odgovoran za brojne zločine u periodu svoje vladavine. Milan Nedić je, prema zvaničnim izveštajima, izvršio samoubistvo 4. februara 1946, skočivši kroz prozor istražnog zatvora. Kao i na prethodnim ročištima i danas su se ispred suda okupili pripadnici komunističkih pokreta koji se protive rehabilitaciji. Bile su prisutne i jake policijske snage.