Najmlađa evropska prestonica

Nekada je bila poznata kao nemački Presburg, mađarski Poson ili srpski Požun. Bratislava je od Beča udaljena svega 70 kilometara, trebalo je da bude njegovo udaljeno predgrađe i zato je ova dva grada do Prvog svetskog rata povezivao električni tramvaj.

Danas se od austrijske do slovačke prestonice lako i brzo stiže autobuskim i železničkim saobraćajem ili redovnom linijom hidroglisera „Siti lajn”, jednim od mnogobrojnih kanala kojima se kontroliše tok Dunava. Obale ove reke u Bratislavi spaja pet lepih mostova. Na žalost, veći deo starih gradskih zidina srušen je da bi se napravio novi most koji nezvanično zovu „NLO most”, jer na vrhu pilona ima restoran koji podseća na leteći tanjir. Građen je sedamdesetih godina prošlog veka i odavno je zreo za rekonstrukciju.

Kako kažu Slovaci, Sovjeti su posle Drugog svetskog rata i doneli, ali i uzeli slobodu. Komunizam se u tadašnjoj Čehoslovačkoj zadržao sve do 1989. godine i „plišane revolucije”. Od 1. januara 1993. godine Češka i Slovačka opet postaju odvojene države, a Bratislava najmlađa evropska prestonica.

Mnogi delovi grada podsećaju na nemili period komunizma, na arhitekturu poput „kutija za cipele”, kako je neki zovu. Takva je bila svaka zgrada. Međutim, ovako depresivne fasade su prekrečene u jarke boje i sad su prijatnije oku.

Zamak na brdu

Bratislava je miran, mali grad koji broji oko 550 hiljada stanovnika. Smeštena je na Dunavu, pa je zato uvek pomalo vetrovito. Na zapadnoj obali reke proteže se novi, moderan deo grada, a na istočnoj – stari, koji je glavno mesto bogatih kulturnih dešavanja tokom cele godine. Tu je i većina znamenitih građevina, a jedna od najupadljivijih je stari zamak. Do njega se stiže koloritnim uličicama popločanim krupnim kamenom. Deluje prilično izolovano, jer je podignut na platou stenovitog brega 82 metra iznad Dunava, gde neprikosnoveno gospodari panoramom grada.

Utvrđenje na tom mestu postoji od prastarih vremena. Od kamena je sagrađen početkom desetog veka i služio je kao rezidencija Mađarima koji su boravili na ovim prostorima. Za tih 150 godina krunisano je 11 mađarskih kraljeva i kraljica, između ostalih i Marija Terezija koja je bila austrijska carica, ali mađarska kraljica. Iz tog razloga, umesto krsta, na vrhu kupole Katedrale Svetog Martina nalazi se mađarska kruna od pozlate koja se uzdiže naspram zidina zamka.

Današnji izgled zamak je dobio za vreme Marije Terezije koja ga je rekonstruisala u baroknom stilu. Međutim, ovaj koji se sada može videti nije originalan, jer je i on izgoreo početkom 19. veka u velikom požaru koji se proširio na dobar deo grada. Nekadašnji izgled vraćen mu je tek pedesetih godina prošlog veka.

Dvorac je, inače, zapaljen nepažnjom francuskih stražara.

Stari deo grada je sve do 2000. godine bio dosta zapušten, ali sada se ponovo vidi njegovo lepo lice. Neko se iz gradske vlasti dosetio da mu vrati nekadašnji šarm i od njega napravi atrakciju za turiste.

Istorijski centar je karakterističan po baroknim palatama, a među njima svakako se izdvaja Grasalkovičeva, poznata kao rezidencija slovačkog predsednika. Sagrađena je 1756. godine i pripadala je mađarskom grofu Antalu Grasalkoviču, velikom prijatelju Marije Terezije, pred kojom je Mocart sa svega šest godina nastupao upravo u ovoj palati.

Na ulasku u stari grad postojale su četiri kapije, ali samo je Mihalska odolela vremenu, sve druge su porušene. Ova datira iz 1300. godine. I njen vrh, kao i sve ostalo što je izgorelo u velikom požaru, rekonstruisan je u baroknom stilu koji je bio aktuelan u to vreme. Ako ste prvi put u Bratislavi zamislite želju kada budete prolazili kroz ovu kapiju, zadržite dah sve do mesta gde se nalazila četvrta – što je, uverićete se i sami, gotovo nemoguća misija – i ostvariće vam se.

Na samom ulazu primetili smo veliki krug na kojem su ispisane razdaljine do raznih gradova. Slovaci smatraju da je to njihova „nulta tačka”. Prolazeći dalje, uočili smo i male zlatne pločice. Rekli su nam da označavaju kraljeve stope, odnosno put kojima su kraljevi ulazili u stari grad, išli do katedrale gde bi bili krunisani.

Svi bitni događaji održavaju se na prostranom glavnom gradskom trgu. Doček nove godine, božićni i uskršnji sajam, muzički koncerti...

Čuvene statue

Mada Bratislava nema neke značajne datume, turiste je uspela da privuče i time što je postala grad kipova. Jedan od njih je Napoleonov vojnik naslonjen na klupu koji se zaljubio u prelepu devojku i zbog nje ostao u Bratislavi. I dan-danas kao da prisluškuje razgovore zaljubljenih parova koji na tu klupu sednu. Malo dalje je Lepi Ignjac – Laci, obučen u frak i sa cilindrom, spomenik omiljenom otmenom gospodinu koji je tuda šetao i pozdravljao sugrađane.

Bratislavu krase i neorenesansna zgrada pozorišta i opere i fontana sa scenom iz grčke mitologije, delo nemačkih arhitekata Telnera i Helmera koji su gradili pozorišta širom Evrope. U delu starog grada koji se spušta do reke nalaze se zgrada Filharmonije, Narodni muzej i statua prvog predsednika Čehoslovačke Tomaša Garika Masarika, zatim ekskluzivni hoteli, ali i veliki broj pivnica i nacionalnih restorana.

Čuveno pivo „zlatni bažant” (fazan) veoma prija uz čorbicu u posudi od hleba, kolenicu, rebarca ili krilca. Nakon što to kušate shvatite da je putovanje jedina stvar na svetu koju platite, a ostanete bogatiji za nova iskustva.