Kartijeov „Tuti-fruti”

Šta reći o ovom nakitu izuzev da je prelep i preskup, i da ima šarmantno ime? Ali, to ime može da probudi i razne asocijacije pa da tako tema bude nešto više od samo basnoslovno skupog nakita za bogate dame.

Ogrlica je krug, a krug je, između ostalog, i simbol različitog značenja reči:

− prvi krug, simbolizuje doslovni smisao,

− drugi krug, alegorijski smisao,

− treći krug, mistični smisao.

Po definiciji, ogrlica je ukras od metala, bisera ili dragog kamenja, manje ili više raskošan, a nose ga i muškarci i žene u svim civilizacijama. Osim što služi za ukras, može značiti i dostojanstvo, a ponekad ima i erotsko značenje. Njen ste rob ako vas stegne oko vrata, a njen gospodar ako u njoj uživate.

Tuti-fruti može biti na tankom koncu nanizana zelena zrna belog grožđa, trešnje, jagode, maline i ljubičaste kupine, koje je umorna mlada beračica voća stavila sebi oko vrata da bi privukla pažnju svog dragana, pa da bi ovaj, posle berbe, ošamućen od sunca, došao i zasladio se na njenim grudima.

Ali, ova ogrlica, čije je ime „tuti-fruti”, nije od slatkih plodova prirode, već je izrađena od platine i belog zlata, dijamanata, safira, rubina, tirkiza, smaragda, ametista... Njena je cena basnoslovna i smatra se remek-delom dizajna iz bogate riznice Kartijeovih. Prva verzija je iz 1936, a druga iz 1963. godine. Njena kopija šeta svetom na turneji velike izložbe pod nazivom „Snaga stila − Kartije”, od Lisabona, preko Praga do Rima... i dalje.

Prati je fotografija čuvenog fotografa Sesila Bitona na kojoj Valis Simpson 1959. godine, u Palm Biču, pleše sa svojim mužem vojvodom od Vindzora i ogrlicom „tuti-fruti” oko vrata.

Krenuvši u noćni provod, madam Simpson je plave kupine i drugo šareno voće prepustila beračici na polju obasjanom suncem.

Porodica Kartije

Kompanija za dizajn, proizvodnju i prodaju nakita, osnovana je u Parizu 1847. godine. Osnivač je bio Luj Fransoa Kartije (1819–1904). Njegov sin, Alfred Kartije (1841–1925), unapredio je očevu radionicu u mesto za dizajniranje i lansiranje luksuza za bogatu klijentelu na adresi Rue de la Paix, 1898. godine. Iste godine sin Alfreda Kartijea − Luj Josef (1875–1942) nastavlja tradiciju, prihvata izazov i još više usavršava posao. Na prelasku iz 19. u 20. vek, „Kartije” je već solidno etablirana kompanija za izradu skupocenog nakita sa prepoznatljivim dizajnom, koja uspostavlja čvrste veze sa kraljevskim kućama i krunisanim glavama širom sveta. Godine 1902, drugi sin Alfreda Kartijea, Pjer (1878–1964), otvara juvelirnicu u Londonu, a 1909. u Njujorku. Kartijeovi nisu poznati samo po svom fascinantnom nakitu izvanredne lepote i vrednosti već i po proizvodnji, oblikovanju i unapređenju luksuznih predmeta i ručnih satova uključujući i onaj za poznatog brazilskog avijatičara Alberta Santos-Dimona. Od 1931. godine počinju s dizajniranjem i lansiranjem luksuznih satova otpornih na vodu.

Arh. Radmila Milosavljević
www.dopisna-skola-ambijent.rs