Sećanje na Petra Stojanovića

Povodom 30 godina umetničkog rada Petra Stojanovića održan je svečani koncert 22. februara 1938. godine u Kolarčevoj zadužbini uz učešće Hora „Stanković” i orkestara Radio Beograda i Beogradske filharmonije kojima je, pored autora, dirigovao i Milenko Živković. Niko ko je danas na čelu ovih velikih muzičkih institucija nije se setio da na nekom od svojih koncerata ni ove, a ni prethodne godine (kada je bilo 140 godina od rođenja i 60 godina od smrti kompozitora) izvede neko od njegovih dela, sve dok pijanistkinja Jasmina Janković, koja je i doktor filologije i pomni istraživač i proučavalac srpske muzičke baštine, nije „iščeprkala“ u rukopisu raskošne note njegovih klavirskih kompozicija koje bi obiljem akordske građe, napisane kao da pijanista ima bar po šest prstiju na svakoj ruci, upravo tim gustim, pre orkestarskim nego klavirskim slogom, privukli našu pijanistkinju kojoj su srpska muzika i njeni umetnički dometi postali cilj sopstvenih muzičkih kazivanja.

Mada su joj se u životu otvarali mnogi putevi – magistrirala je pored beogradskog Fakulteta muzičke umetnosti i na Konzervatorijumu „Čajkovski” i doktorirala sa tezom „Ruska pijanistička škola”, a usavršavala se i u Parizu kod najslavnijih pijanista (Valdme, Baškirova, Ruvijea), ona se vratila u svoj rodni Beograd. Ovde je (kao i gitarista sa dvostrukim doktoratom Uroš Dojčinović), sva svoja znanja, umeća, talent i žudnju za otkrivanjem zaboravljenih stranica srpske pijanističke baštine sa strašću pravog istraživača prenosila slušaocima sopstvenu radost što je nad njima provodila sate i sate strpljivog i neumornog „mravljeg“ rada. Upravo kao i kompozitor i violinista Petar Stojanović koji je rođen u Budimpešti, a studirao u Beču, ali je 1925. došao u Beograd da u srpstvu provede ostatak života kao cenjeni profesor i direktor muzičke škole „Stanković” i jedan od osnivača Muzičke akademije.

Čuli smo obimnu šestostavačnu Prvu sonatu sa stavovima u starom stilu opus 58, „Brilijantni valcer” opus 82, iz 1944. pred kojim je Jasmina ostala zadivljena jer je nastao u ratnom Beogradu dok su ga bombe razarale. No, to je bilo Stojanovićevo „bežanje od stvarnosti” koje je svima i najbolje utočište i oaza mira i lepote. Uz jednu kraću (ali ne i tehnički manje zahtevnu) muzičku rođendansku čestitku – „Posvetu“ čuli smo i kompoziciju „Maternji jezik” opus 31 gde se Jasmini Janković pridružila violinistkinja i koncert-majstor beogradske Opere Edit Makedonska u kojoj su obe oživele čar naših folklornih damara koji i jeste maternji jezik onih koji se umetnošću bave.