"Duvanski bos" prao novac u Srbiji

Vođa prekjuče uhapšene krijumčarske grupe Anton Stanaj, državljanin Crne Gore albanskog porekla, predsednik UO porodične firme "Rokšped" i, prema nekim informacijama, blizak poslovni partner Mila Đukanovića i njegovog brata Ace, sumnjiči se da je "prao" nelegalno stečen novac od šverca cigareta kroz kupovinu preduzeća u postupku privatizacije u Srbiji. Kako nezvanično saznajemo, policija raspolaže podacima da je Stanaj novac stečen kriminalom koristio za kupovinu više poljoprivrednih dobara na području Vojvodine, među kojima je i vinarija "Erdevik", ali i livnicu u Ljigu. Sumnja se da je Stanaj  novac koristio i za kupovinu nekretnina, kao što su placevi za izgradnju benzinskih pumpi, i placeva za stambenu izgradnju. Interesantno je da je Stanaj kupio i jedan plac na Banjici u Beogradu na kojem je nameravao da izgradi hotel.

Srpska policija do sada je u akciji "Memfis" uhapsila 14 osoba, članova međunarodne organizovane kriminalne grupe koja se bavila švercom cigareta u Srbiju, zemlje iz okruženja, kao i u države zapadne Evrope, dok se za dve osobe intenzivno traga, saznajemo u izvorima bliskim istrazi. Naš izvor kaže da će svi uhapšeni sa krivičnom prijavom biti privedeni istražnom sudiji Specijalnog suda u Beogradu, po isteku policijskog pritvora koji zakonski traje 48 sati i koji ističe tokom današnjeg dana.

Uhapšeni su vođa Anton Stanaj, Paja Jurić, njegova supruga Slavica, Stevan Stevanović, Rešad Hajrović, Željko Vujević, Erik Karačonji, Slaviša Pavlović, Srećko Milanović, Biljana Pupovac, Ivan Ilić, Željko Saulić, Ivan Juhas i Nedeljko Kijanović. Policija traga za Bogdanom Markovićem zvanim Guslar i Igorom Hajduk – Vojnićem.

Ova prekjuče otkrivena krijumčarska grupa prva je organizovana kriminalna grupa koja se bavila švercom duvana na području Srbije od 2001. godine, kada su se sa ulica povukli "ovlašćeni" dileri cigareta, koji su radili za "duvanske bosove" kasnije obuhvaćene krivičnim prijavama u akciji "Mreža". Ovu "duvansku mafiju" osnovao je Anton Stanaj početkom 2007. godine, kada je uspostavio funkcionalno organizovanu grupu, među čijim članovima je uspostavljena izrazita hijerarhija. Stanaj je određivao uslove rada koje su članovi grupe morali bespogovorno da poštuju i izvršavaju.

Osnovni izvori nabavke cigareta "duvanske mafije" nalaze se u fabrikama duvana u Dubaiju, u Ujedinjenim Arapskim Emiratima, koje jednim delom proizvode legalnu robu, dok drugim, većim delom proizvode ilegalne najtraženije svetske marke kao što su "memfis", "laki strajk", "ronson", "vinston", "karelija", "ronhil" i druge. Drugi deo nabavke ilegalnih cigareta potiče iz Kine, ali i iz Grčke.

Srpska policija utvrdila je tokom višemesečne istrage da se međunarodni transport cigareta obavlja isključivo pomorskim putevima, preko luka Đu Tauer, Pirej, Konstanca, a usmeren je prema Luci Bar gde su cigarete obično skladištene. U relacijama međunarodnog transporta cigareta, one su legalno prolazile postupke carinskih i drugih kontrola, sve do momenta istovara i skladištenja u Luci Bar, koje za našu policiju predstavlja ključno mesto u organizaciji međunarodnog krijumčarenja.

U Baru su cigarete fiktivno razduživane i to isključivo preko fri-šopova na području Crne Gore. Nabavka i razduživanje cigareta obavljana je preko preduzeća "Rokšped", "Gastron invest trejd", "Herlington" i "Kernel biznis" koje su pod kontrolom Antona Stanaja. Od trenutka fiktivnog razduživanja, cigarete su dalje krijumčarene za Srbiju, koju su članovi grupe koristili kao osnovnu destinaciju za stavljanje u ilegalni promet i za organizovanje daljeg šverca za zemlje okruženja, ali i za države zapadne Evrope.

Inspektori angažovani na ovom slučaju uspeli su tokom dosadašnje istrage da razotkriju kompletnu hijerarhiju u grupi i saznaju na koji način je ona funkcionisala. Tako su drugi i treći po hijerarhiji Pajo Jurić i Stevan Stevanović imali zadatke da otvaraju preduzeća, preko kojih su nabavljane cigarete od proizvođača, obezbeđivane kontrole transporta i skladištenja i distribuirane cigarete na crno tržište. Objedinjavanje rada otvorenih preduzeća, kao što su vođenje knjiga, otvaranje računa i finansijsko poslovanje, administrativno je iz Opatije u Hrvatskoj vodila supruga Paja Jurića, Slavica.

Sumnja se i da je Stevanović ostvarivao kontakte sa dobavljačima iz Dubaija, Grčke i Rumunije. Policija zna da je Stevanović u Dubaiju stupio u vezu sa izvesnim Kabidom i Basamom, u Grčkoj sa izvesnim Aleksanderom i Janisom i u Rumuniji sa izvesnim Danijelom i Florim Gogom, odgovornom osobom u firmi "Herning impeks SRL". Pajo Jurić je ostvarivao i saradnju sa preduzećem "Von Ajken" iz Nemačke i njihovim predstavnikom Jozefom Čičovskim. Jurić je sa njim ugovorno ostvario status ekskluzivnog distributera cigareta "Baton" za jugoistočnu Evropu, ali su i te cigarete kasnije fiktivno razduživane i švercovane.

Osim što su nabavljali cigarete, Stevanović i Jurić imali su zadatak i da pronalaze kupce na ilegalnim tržištima Srbije, Crne Gore, Mađarske, Ukrajine, Moldavije, Rumunije, Hrvatske i Austrije. Takođe su u kontaktu sa jednim policajcem iz Stanice granične policije Hrastovača angažovali kriminalce za prebacivanje cigareta iz Srbije u Mađarsku.

Policija je, kako saznajemo, kao veoma važnog čoveka celokupne organizacije grupe Antona Stanaja označila Bogdana Markovića zvanog Guslar koji se nalazi u bekstvu. On je imao ulogu distributera na teritoriji Srbije, a bio je zadužen i za naplatu svih sredstava. Marković je cigarete pristigle iz Crne Gore sakrivao u ilegalnim skladištima u Srbiji, odakle su distribuirane unapred dogovorenim kupcima. Policija sumnjiči Markovića i da je uspostavio široku mrežu kupaca u Beogradu i Srbiji, među kojima prednjače Željko Vujević i Rešad Hajrović koji je od februara do marta ove godine kupio 1.356 kartona cigareta.

Dušan Telesković

-----------------------------------------------------------

Stanaj vlasnik vinarije "Erdevik"

Novi Sad - Pripadnici kriminalističke policije preksinoć su u centru Novog Sada  uhapsili muškarca srednjih godina. Ovo hapšenje potvrdio je "Politici", portparol novosadske policije Stevan Krstić. On je rekao da je hapšenje sproveo SBPOK i dodao da mu nisu poznati detalji, koje navode lokalni mediji, o vezi uhapšenog sa grupom švercera cigareta koju je predvodio Anton Stanaj iz Podgorice.

Anton Stanaj je u novosadskim privrednim krugovima poznat pošto je lane, posle spektakularne poslovne transakcije koja je još pod delimičnim velom tajne, postao  vlasnik jednog od najuzornijih poljoprivrednih preduzeća - "Erdevik" iz istoimenog fruškogorskog mesta, koje se bavi proizvodnjom vina. Posle niza obrta u slučaju erdevičke vinarije, pre tri godine Marinko Zadro iz Zagreba, neočekivano je na beogradskoj berzi  kupio 41,3 odsto akcija "Erdevika" za 67 miliona dinara.

Posle toga, došlo je do nezadovoljstva zaposlenih, fizičkog obračuna među radnicima u kojem je bilo teže i lakše povređenih, intervencijama policije i angažovanja pripadnika agencija za fizičko obezbeđenje. Novi vlasnik Zadro prodao je Stanajevom "Rokšpedu" velike potencijale: 400 hektara zasada vinograda, podrume u Erdeviku i Bikić dolu kapaciteta od 7.500 tona, hiljadu hektara oranica pod ratarskom kulturom i hmeljarnicima sa sistemom za navodnjavanje i semensko-doradnim centrom.

Hapšenje Antona Stanaja, po rečima jednog od radnika u novosadskoj upravi "Erdevika", nije puno iznenadilo zaposlene u ovoj firmi, pošto će se mnoge stvari u vezi sa vlasništvom, kako je naveo sagovornik "Politike", "razbistriti". Dok deo zaposlenih pozdravlja akciju hapšenja, jedna od radnica kazala je da joj sve to "zaudara na novu ujdurmu koju protiv njihovog preduzeća vode srpski tajkuni".

- Informacija da je vlasnik našeg preduzeća Anton Stanaj nije tačna. Vlasnik "Erdevika" je, koliko ja znam Roko Stanaj - kazala je ona ne predstavljajući se.