Bebe ostale nesahranjene zbog propisa

Vest da je u opštoj bolnici u Kraljevu pronađeno 13 mrtvorođenih beba potresla je javnost, a dodatno ulje na vatru dolile su i izjave Radiše Pavlovića, člana vladine komisije za istraživanje slučajeva beba navodno nestalih iz porodilišta, da su pronađene u nekakvom „šteku” i da se „možda čuvaju za medicinska istraživanja”. Direktor kraljevačke bolnice dr Zoran Mrvić oštro je demantovao ovakve izjave, navodeći da je sve urađeno po zakonu, a da tela novorođenčadi nisu sahranjena zbog neusaglašenih propisa i manjka novca u budžetu lokalne samouprave. I resorni ministar Zlatibor Lončar potvrdio je da je sve učinjeno po slovu zakona.

Iz Ministarstva zdravlja za „Politiku” ističu da je za njih najvažnije da se ispoštuje neophodna dokumentacija, a da li slične probleme ima još neka lokalna samouprava juče nisu imali informacije.

Pre deset godina medije je preplavila vest o 66 tela beba koja su se nalazila u GAK Višegradska. I tada je deo javnosti spekulisao motivima zbog kojih se ona čuvaju u zamrzivaču. Iako su propisi tada bili nešto drugačiji nego današnji, razlozi zbog kojih bebe nisu sahranjene bili su isti – rupa u zakonu i nedostatak novca. Naime, prema Zakonu o sahranjivanju iz 1977. godine, da bi „Pogrebne usluge” preuzele telo, roditelji su morali da daju saglasnost i preuzmu troškove sahrane. Međutim, roditelji koji nisu imali snage da ponovo proživljavaju jedno od najbolnijih iskustava nisu preuzimali tela beba, pa se problem zbog toga selio u opštinu u kojoj se bolnica nalazila. A u slučaju „Višegradska” od pre jedne decenije nadležna je opština Savski venac, koja nije imala sredstva za te namene. Bebe su napokon sahranjene tako što je troškove preuzimale lokalne zajednice, a tela pogrebna preduzeća. Prema tom zakonu bilo je moguće sahranjivanje ili kremiranje, odnosno njihovo poistovećivanje sa patološko-anatomskim otpadom.

U međuvremenu, tačnije 2015. godine, zakon je izmenjen i pod snažnim pritiskom udruženja za rasvetljavanje slučaja navodno nestalih beba propisi postaju stroži. Tako se zabranjuje kremiranje, već se nalaže stroga procedura sahranjivanja. To znači da se mrtvorođene bebe čije ostatke roditelji ne žele da preuzmu, sahranjuju uz potpis porodice o trošku opština ili gradova, a pod strogim komisijskim nadzorom na precizno određenim mestima na lokalnim grobljima. Stoga je u slučaju kraljevačkih beba vođena sva potrebna evidencija – tela su obdukovana, zna se identitet roditelja, a uzete su i njihove pisane izjave. No, tri godine je bilo potrebno, delom i zbog političkih previranja (promene gradonačelnika), da se donese odluka koja bi bila u skladu sa novim propisima o sahranjivanju mrtvorođenčadi koja su morala su da budu sahranjena o trošku grada. Uz to, nisu bila predviđena ni budžetska sredstva. Odluka je doneta tek u septembru, a krajem godine izdvojen je i novac za te potrebe, kao i prostor na lokalnom groblju. Ostali su nejasni odgovori zašto se toliko čekalo na usaglašavanje propisa.