Grad u kojem je rođena Marseljeza

Marselj je drugi po veličini grad u Francuskoj, sa blizu milion stanovnika. Smešten u Lionskom zalivu zbog povoljnog geografskog položaja, grad je očuvao svoje znamenitosti. U 11. veku bio je pod zaštitom provansalskih vikonta i polazna luka za krstaške ratove.

Ovde je rođena pesma koja je postala francuska nacionalna himna – „Marseljeza”. U 18. veku građani Marselja su sa velikim oduševljenjem prihvatili revolucionalne ideje, a 1792. godine 500 dobrovoljaca marširalo je prema Parizu pevajući „Ratnu pesmu vojnika sa Rajne”, koju su ljudi masovno prihvatali u usputnim mestima marša, i tako je nastala jedna od najpoznatijih melodija na svetu.

Spomenik kralju Aleksandru i ministru Luju Bartou

U drugoj polovini 19. u gradu nastaju široke avenije i monumentalne građevine. Marselj postaje kombinacija bogatog i jedinstvenog nasleđa i veoma dinamičnih, novih arhitektonskih rešenja: u ovom gradu postoji 25 pozorišta, 10 koncertnih dvorana, opera, veliko pozorište i 22 muzeja!

Marselj slovi za najveću luku u Francuskoj i druga je luka u Evropi, odmah iza Roterdama. Grad ima sve odlike velegrada, ali sa mediteranskom atmosferom koja je svuda prisutna.

Notr Dam de la Gard, poznat pod imenom Dobra majka, jeste najznačajnija katedrala u Marselju i nalazi se na uzvišenju odakle se pruža izvanredan pogled na ceo grad. Unutrašnjost crkve je ukrašena mnoštvom lepih mozaika. U dvorištu se nalaze mnogobrojne olupine čamaca koje su ribari donosili da bi ih osveštali pre odlaska u ribolov. Ovde se nalazi statua Bogorodice, visoka 9,72 metra.

Fontana Kastelan ime duguje markizu Sezaru Kastelanu, koji je finansirao njenu gradnju. Davne 1778. ovde se nalazila česma koja je služila za pranje veša. Kasnije je na njenom mestu sagrađena fontana. U centralnom delu, na visokom stubu, podignuta je statua žene pralje.

Tvrđava u staroj luci

Stara luka se nalazi u istorijskom centru i na njoj je riblja pijaca otvorena preko celog dana. Danas luka služi za ribarske brodove i jahte, jer je suviše mala za velike brodove.

U gradu živi veliki broj emigranata, a najviše onih iz severne Afrike (bivše francuske kolonije).

Na jednom od ostrva Marseljskog arhipelaga, u blizini obale, nalazi se tvrđava koja je inspirisala Aleksandra Dimu starijeg da napiše čuveni roman: „Grof Monte Kristo”.

Opera je dugo bila najpoznatija građevina Marselja. Sagrađena krajem 18. veka u stilu u kom su se tada gradile opere u ostalim francuskim gradovima (Bordo, Lion…).

Kuhinja je tipično mediteranska, sa puno povrća i ribe. Najpoznatije su riblje čorbe i plodovi mora. Popularno jelo je aloli, sos od maslinovog ulja, belog luka uz dodatak jaja i senfa, koje smo imali zadovoljstvo da degustiramo.

Mesto atentata

Za nas je ovaj grad značajan, jer je u njemu 9. oktobra 1934. ubijen kralj Aleksandar Karađorđević. Sve se dogodilo u Ulici Kanabijere, glavnoj gradskoj arteriji. Ulica je ime dobila po latinskoj reči kanabies (konoplja), jer su u ovom delu luke nekada bila polja ove biljke. Marselj je u to vreme bio najveći svetski grad, u kojem su se do 1930. proizvodile korpe od kanapa i konopci za brodove.

Na mestu gde je izvršen atentat na kralja nalazi se obeležje na metalnom stubu, a nekoliko metara dalje sagrađen je spomenik od belog mermera na kojem je jedna od figura u srpskoj narodnoj nošnji.