Vodovod ušao u drugi vek

Banjaluka – Banjalučani obeležavaju stogodišnjicu postojanja gradskog vodovoda, izgrađenog u doba Austrougarske. Ceo vek je prošao kako je sa izvorišta „Subotica” sa Manjače voda stigla u 22 kilometara udaljen grad, a to je i danas jedina alternativa vodozahvatu sa reke Vrbas.

Fabrika vode „Novoselija”, proizvodi oko 800 litara vode u sekundi za oko 200.000 korisnika. U vodovodnu mrežu od 750 kilometara, kojom su, osim Banjaluke, povezane i opštine Laktaši i Čelinac, godišnje uđe 28.582.000 kubnih metara vode, a u česme stigne upola manje jer su gubici 49 procenata. Ovo prosipanje neće tako brzo biti zaustavljeno, iako u AD „Vodovod”, koji je 65 procenata u vlasništvu države, imaju precizan katastar podzemnih instalacija.

– Gradnja vodovodne mreže sa izvorišta iz Vrbasa počela je 1934. godine, a onda je godinama unazad vodu razvodio kako je ko stigao. U sve se 1969. „umešao” i razorni zemljotres u Banjaluci. Grad raste svakodnevno, pa u ovom trenutku u desetak prigradskih naselja i nekoliko mesnih zajednica van grada vodu potražuje više od 30.000 stanovnika. No, pre toga moramo da rešimo problem divljeg naselja sa više od 500 domaćinstava, niklog iznad Fabrike vode, uz obale Vrbasa, kaže za „Politiku” Milan Mazalica koji je na čelu „Vodovoda” sedam godina.

Očekuje se da „Vodovod” sa jednom nemačkom bankom sklopi aranžman za kredit od 12 miliona evra, od čega će polovina otići na izgradnju kolektora za otpadne i fekalne vode u naselju Karanovac iznad Fabrike vode.

Vrbas, koji izvire ispod planine Vranica na 1.800 metara nadmorske visine, potencijalna je opasnost za biljni i životinjski svet jer prolazi kroz Banjaluku, a ona nema kolektore za prečišćavanje fekalnih i otpadnih voda.

– Uz sva dostignuća u tehnici, nauci i opremi kojom raspolažemo konfiguracija terena i usitnjeni privatni posedi veliki su problem za izgradnju takvog kolektora koji bi Vrbas ispod Banjaluke učinio čistom rekom, kaže Mazalica.