Posao seli ljude u veće gradove

Svaka druga osoba koja živi u unutrašnjosti naše zemlje razmišlja o napuštanju rodnog grada, pokazalo je istraživanje koje je Geografski fakultet u Beogradu obavio za potrebe Ministarstva za demografiju i populacionu politiku. Studija koja je tokom aprila i maja urađena na uzorku od 3.424 ispitanika iz Leskovca, Užica, Zrenjanina i Zaječara pokazala je da o pakovanju kofera najintenzivnije razmišljaju najmlađi – čak dve trećine mladih starosti od 20 do 24 godine. Kako navode autori ove studije, u skici za profil potencijalnog migranta nalazi se muškarac na pragu treće decenije koji živi u gradu u zajednici sa roditeljima ili kao podstanar, ima završenu srednju ili višu školu, neoženjen je, nezaposlen i ima rođake ili prijatelje u inostranstvu. Zabrinjava, međutim, činjenica da i svaka druga mlada žena svoju budućnost vidi u drugom gradu, odnosno drugoj državi.

Tragajući za odgovorom na pitanje zbog čega naši ljudi razmišljaju o selidbi, autori ove studije došli su do zaključka da mladi od 20 do 24 godine kao primarni motiv navode nemogućnost pronalaženja posla. Osobe koje imaju između 25 i 29 godina kažu da o selidbi razmišljaju zbog bolje plaćenog posla, a lošu ekonomsku situaciju kao najvažniji faktor preseljenja navode osobe starosti od 30 do 34 godine. Dominantni razlozi za ostanak pre svega su emotivne prirode, odnosno vezanost za porodicu i prijatelje. Drugi „lepak” koji naše sugrađane vezuje za rodno mesto jeste rešeno stambeno pitanje, a na trećem mestu je patriotizam, odnosno osećaj pripadnosti društvenoj zajednici.

Gde naši sugrađani žele da se odsele? Pre svega u inostranstvo – za najveći broj njih selidba je sinonim za napuštanje zemlje. Želja za odlaskom u inostranstvo preovlađuje i kod muške i kod ženske ispitivane populacije, a alarmantan je podatak da polovina ispitanika mlađih od 50 godina razmišlja o emigraciji u inostranstvo. Među onima koji razmišljaju o unutrašnjim migracijama žene preferiraju Beograd u odnosu druge opštine u Srbiji, pre svega zbog sticanja (višeg) obrazovanja.

U inostranstvo pre svega žele da se isele osobe koje nisu u braku, žive sa roditeljima ili su podstanari, rade u privatnom sektoru ili su izdržavana lica. Međutim, čak i kod osoba koje imaju posao u državnom sektoru veoma je visok udeo onih koji bi se iselili u inostranstvo, što znači da sadašnji nivo materijalnih prihoda i stalan posao nisu garant ostanka u državi. Žene više razmišljaju o definitivnom preseljavanju – svaka treća ispitanica trajno bi se iselila iz Srbije. S druge strane, muškarci češće odgovaraju da bi se vratili kada bi se situacija u državi poboljšala. O trajnim migracijama najviše razmišljaju mladi od 25 do 34 godine, kao i visokoobrazovano stanovništvo.

S obzirom na to da se loša ekonomska situacija navodi kao jedan od dominantnih razloga za emigraciju, autore ove studije zanimalo je kako ispitanici ocenjuju trenutno stanje u zemlji. Nažalost, više od polovine njih odgovorilo je da je trenutno stanje u zemlji loše i veoma loše, dok se svega 13 odsto njih izjasnilo da je izuzetno dobro ili dobro. Najnezadovoljniji su ispitanici starosti od 20 do 29 godina, jer više od 60 odsto njih ocenjuje situaciju u zemlji kao veoma lošu i lošu. Istraživanje je pokazalo i da tek svaka četvrta osoba koji radi u državnom sektoru uspeva da zadovolji sve svoje potrebe, a to važi i za svakog trećeg zaposlenog u privatnom sektoru i tek svakog petog penzionera.