Šahovska figura

Šah je veoma stara igra, ali i jedna od najrasprostranjenijih na svetu. Neizostavni pribor za ovu igru jesu šahovske figure i garniture.

Šahovska figura je simbol moći, primetio je jedan analitičar, rekavši da je šahovska figura oruđe koje se koristi u svetu igre da se izvrši imaginarno delovanje.

Šahovske ploče sa poljima i šahovske figure po svom obliku kroz vekove veoma su se razlikovale. Naime, nekada su se figure izrađivale ručno, najčešće u oblicima koji su odgovarali izazovima pojedinačnih likova koji učestvuju u zamišljenom „ratu”, a kompleti su ponekad imali pravu umetničku vrednost.

Danas su oblici šahovskih figura pojednostavljeni, a kompleti se zbog široke potražnje izrađuju najčešće u fabričkim serijama.

Rana istorija šahovske figure sasvim je nepoznata. Najstarija potpuno sačuvana šahovska garnitura je ona koja je pronađena na ostrvu Ajl Luisu i najverovatnije potiče iz 11. veka, a smatra se da je vikinškog porekla.

Najstarija poznata šahovska figura je lepo oblikovani kralj od slonovače, očigledno indijskog tipa, ali sa natpisom na arapskom jeziku i veruje se da potiče iz 8. ili 9. veka nove ere.

U jednom pariskom muzeju (Musee de Cluny) čuva se figura konja od slonovače nordijskog porekla, napravljena po arapskom modelu. Britanski muzej čuva jednog starog lovca, izrađenog od kitove kosti, koji potiče iz 10. veka.

U narednih nekoliko vekova šahovske figure karakterisao je i komplikovani gotički naturalizam. Međutim, renesansa donosi svežu jednostavnost i figure su postale slične onima koje se danas upotrebljavaju.

U 15. i 16. veku šahovske figure i garniture postali su popularni predmeti koji su se nalazili na popisu mnogih domaćinstava.

U Evropi, u 18. i 19. veku, primetan je pad kvaliteta i stila izrade ceremonijalnih garnitura. Međutim, u isto vreme kineske i indijske garniture bile su izvanrednog umetničkog kvaliteta. Na primer, Kinezi su izradili specijalni tip šahovskih figura na lepo napravljenim postoljima od slonovače.