Crna marka od jednog penija

Poštanske marke su sredstva za plaćanje poštanskih usluga (dopreme), a njihov izdavač može da bude samo poštanska uprava (i Organizacija ujedinjenih nacija). Zalepljena na poštanske pošiljke (pisma i dr.) marka dokazuje da je plaćena taksa (poštarina) za otpremanje pošiljke.

Pošta prilikom otpremanja pošiljke poništava marku poštanskim žigom na kojem je datum i mesto otpremanja. Poštanske marke se izrađuju u različitim veličinama i oblicima. Sličice na markama prikazuju najrazličitije sadržaje (pejsaže, portrete, cveće, životinje, sport, umetničke slike i dr.).

Oblik poštanskih maraka uglavnom je pravougaon i sa zupcima, mada ih ima i u obliku trougla i petougla i mogu biti bez zubaca. Sijera Leone i Togo su izdale poštanske marke u obliku voćki. Butan je izdao poštansku marku koja je bila gramofonska ploča na kojoj je bila snimljena nacionalna himna. Marke su takođe izdavane na folijama, a ne samo na papiru. Sjedinjene Američke Države izdale su jednu plastičnu poštansku marku. U Holandiji izdavane su marke na srebrnoj foliji. Prva poštanska marka na svetu puštena je u promet u Velikoj Britaniji 6. maja 1840. godine. Bila je to (one penny) sa likom engleske kraljice Viktorije.

Prema nekim podacima, još je 1834. godine štampar Džejms Čelmers (James Chalmers) napravio probnu poštansku marku koja se mogla nalepiti na pošiljku. Čelmers je podstaknuo tadašnjeg upravnika engleskih pošta Ronalda Hila da predloži upotrebu maraka koja je ozakonjenja 1839. godine.  Međutim, prema jednoj anegdoti, Hila je (Hil se inače smatra pronalazačem poštanske marke) u stvari podstakao događaj vezan za njegovu siromašnu susetku koja nije mogla da plati poštarinu za pismo koje je poslao njen sin iz Amerike.

Taj događaj Ronalda Hila duboko je dirnuo i on je napisao pismo uglednim novinama predloživši da se smanji poštarina i istovremeno je predložio da se pošiljaocima poštanskih pošiljki omogući da zalepe specijalnu hartijicu koja će pokrivati troškove otpreme.

Prve marke kneževine Srbije (grb kneževine Srbije) pojavile su se 1. maja 1866. godine, a marke kneževine Crne Gore (portret knjaza Nikole) 1. maja 1874. godine.

Ubrzo po pojavljivanju prvih poštanskih maraka one su postale omiljeni predmet kolekcionara (filatelista). Proučavanje istorije poštanskih maraka i pojedinosti s njima u vezi (vrsta papira, štamparske tehnike, način perforacije, žigosanja, lepljenja itd.) počinje oko 1860. godine. Prvi filatelistički katalozi (1861) i prvi album (1862) objavljeni su u Francuskoj.

Prvi filatelistički časopis izašao je 1861. godine u Engleskoj. Izraz filatelija uveo je francuski novinar Žorž Herpen 1864. godine.