Ugroženo arheološko nalazište „Lepenski vir”

Nekako u senci pandemije, i predstojećih izbora Opština Majdanpek je izmenom urbanističkog plana, tj. svojim regulacionim planom, kao i nizom pratećih dokumenata donela odluku o izgradnji infrastrukturnih uslova za izgradnju oko 16 etno/apartmana, pristaništa, vizitorskog centra i drugih turističkih sadržaja na području arheološkog nalazišta „Lepenski vir”, na prostoru oko aktuelnog muzeja. Time je direktno ugrožen muzej koji je nekada bio pod direktnom ingerencijom Narodnog muzeja iz Beograda, a već nekoliko godina, od vremena posle rekonstrukcije u sklopu eksperimentalnog načina upravljanja, i pod Opštinom Majdanpek i pod Narodnim muzejom kao republičkom ustanovom s tim što direktora postavlja opštinska skupština.

Pretpostavljamo da iz tih razloga među zaposlenima u Muzeju nema kustosa, nijedne stručne osobe na poslovima očuvanja arheološke građe i edukativne prezentacije. Zato je i nedopustivo, imajući u vidu značaj ovog nalazišta, da se upravljanje muzejom prenese na Opštinu Majdanpek, koja je kako rekosmo donela ovu promenu regulacionog plana u cilju izgradnje pratećih turističkih sadržaja, direktno ugrožavajući ionako narušenu autentičnost.

Šezdesetih godina prošlog veka, posle otkrića, a zbog izgradnje hidrocentrale „Đerdap”, čitav lokalitet je dislociran na sadašnju kotu. Planiranom izgradnjom, pomenutim planskim dokumentima direktno se suprotstavlja zakonskim odredbama o Nacionalno parku „Đerdap”, o uslovima, odnosno nemogućnosti gradnje u zaštićenoj zoni.

Ovom komercijalizacijom narušava se i životna sredina, za koju izgleda niko ne mari. Zato apelujemo na sve relevantne faktore da spreče sve dalje radove u neposredno okolini našeg značajnog Arheološkog nalazišta. Postoje vrednosti koje su iznad materijalne komercijalizacije. Pogotovo, što je u neposredno blizini Donji Milanovac, sa već postojećim i eventualnim kvalitativnim poboljšanjem turističkih potencijala za tu drugu vrstu namene koju treba zaustaviti na temeljima kulturne baštine.

Siniša Stojčić
Beograd