Predstava o Diani Budisavljević u Dalju

Monodrama „Pu, spas za sve nas”, koja govori o akciji spasavanja dece iz logora u NDH, koju je sprovela Diana Budisavljević, izvedena je u dvorištu rodne kuće srpskog književnika Đorđa Ocića (1934‒2008) u Dalju, u Hrvatskoj. Ocić je iz te kuće kao dete odveden, zajedno sa majkom, tetkom, babom i dedom, u ustaški sabirni centar u Slavonskoj Požegi. Tema ustaških logora značajna je u njegovim političkim raspravama, pre svega u knjizi „Srbi i Hrvati na posmatranju”, a motiv logora javlja se i u njegovim književnim delima.

‒ Rodna kuća književnika, čija dela su inspirisana zavičajem, ali i brojnim značajnim temama, može da pruži mogućnosti za okupljanja povodom raznolikih kulturnih događaja. Tu vrstu vanvremenog i vanprostornog prepoznavanje kultura može da ponudi ‒ kaže Dejana Ocić, predsednica Udruženja „Đorđe Ocić” i ćerka književnika, inače urednica u Zavodu za udžbenike u Beogradu.

U predstavi nastaloj po motivima dnevnika Diane Budisavljević igra Jelena Puzić, koja je i režirala komad, učestvovala je pijanistkinja Sonja Lukić, tekst je napisala Nina Džuver, a muziku Matija Anđelković. Monodrama je nastala pre tri godine i do sada je izvedena na festivalu „Zlatni vitez” u Moskvi, u Srpskom kulturnom centru u Parizu, Beogradu, Crnoj Gori i Bosni.

Izvođenjem predstave u Dalju počeo je da se ostvaruje plan Udruženja „Đorđe Ocić” da kulturne sadržaje iz Beograda prenese ovdašnjoj publici koja je došla iz Dalja, Borova, Vukovara, Bijelog Brda i obližnjih mesta. U publici je bio i dečak kojeg je iz ustaškog logora spasila Diana Budisavljević, a danas devedesetogodišnjak Milorad Jandrić iz Vukovara.

– Ja sam oduševljen onim što sam danas ovde video. Drago mi je da teme koje su dugo bile tabu izlaze na videlo i bio bih srećan kad bi se s tim temama upoznali posebno mladi. Film Dane Budisavljević postigao je veliki uspeh i kada sam čuo da je Ministarstvo kulture Hrvatske odlučilo da će biti prikazivan u školama, to me je obradovalo jer sadržaj filma, ali i monodrame, treba da bude u javnosti, da ljudi znaju šta se dogodilo – izjavio je za medije Jandrić, koji je 1941. ostao bez velikog dela porodice, a sledeće godine, zajedno sa stotinama druge dece odveden u logor Stara Gradiška.

Dan posle ove predstave u manastiru Jasenovac otkrivena je spomen-ploča srpskom istoričaru civilizacije Žarku Vidoviću. Dejana Ocić potpisala je protokol o saradnji s upravnikom Zadužbine „Žarko Vidović” iz Beograda Milošem Tutušem. Vidović i Ocić upoznali su se za stolom u Vidin kapiji, gde su se okupljali oko Milana Kašanin i Miloša Đurića. Ocić je jedan od najzaslužnijih za objavljivanje Vidovićeve knjige „Ogledi o duhovnom iskustvu”.

– Žarko Vidović je bio u logoru Jasenovac, a zatim u logoru Staro sajmište, pa u norveškom logoru u Narviku. Njegov kratak boravak u Jasenovcu za nas je značajan jer je čitavim tim boravkom na poznatim stratištima svedočio o logoraškoj tragediji do kraja života. Zadužbina je osnovana po blagoslovu Svetog arhijerejskog sinoda Srpske pravoslavne crkve, neposredno posle Žarkovog upokojenja 2016. Zadatak nam je da sačuvamo rukopise Vidovića i publikujemo njegova sabrana dela. Prvi tom je već izašao i planiramo uskoro da se u štampi nađu nova tri toma od planiranih 30 – izjavio je Tutuš.

Organizaciju programa u Dalju finansijski je podržalo Ministarstvo kulture RS.