Molitvena izvorišta glavnog grada

Izložbu „Molitvena izvorišta – srpska pravoslavna crkvena arhitektura na teritoriji Beograda – očuvanost” otvorio je juče u porti Vaznesenjske crkve patrijarh Irinej. Postavka koju su pripremile istoričarke Irena Sretenović i Hajna Tucić upriličena je povodom 800 godina autokefalnosti Srpske pravoslavne crkve i šest decenija od osnivanja Zavoda za zaštitu spomenika kulture Beograda i predstavlja pravoslavne crkve u svih 17 gradskih opština.

– Jasno se prepoznaju 93 srpske crkve, od kojih su 48 spomenici kulture, pet se nalazi u okviru prostornih celina, a 40 crkava uživa status prethodne zaštite. Zajedničko im je to što se nalaze u nadležnosti Zavoda za zaštitu spomenika kulture i SPC. Posebnu vrednost čine seoske crkve, brvnare i crkve iz 19. veka čije su ikonostase radili najeminentniji umetnici tog perioda – rekla je Olivera Vučković, direktorka gradskog Zavoda za zaštitu spomenika kulture, a preneo Beoinfo.
Na postavci se mogu, kaže ona, videti svi stilovi, od vizantijskog do neobaroknog, nacionalnog stila i akademizma.

– Beograd je postao srpska prestonica u vreme despota Stefana Lazarevića i, nažalost, nemamo nijednu crkvu ili spomenik drugog tipa iz tog vremena. Nedugo posle toga Beograd je pao u ruke Turaka koji su gradili svoje bogomolje, dok su srpske nestale sa lica zemlje. Danas grad vodi računa o crkvama koje se nalaze na njegovoj teritoriji, pomaže u njihovoj izgradnji, a najvažniji poduhvat tog tipa svakako je završetak izgradnje Hrama Svetog Save, koji se gradi bezmalo duže od jednog veka – rekao je patrijarh Irinej, dok je zamenik gradonačelnika Goran Vesić istakao da je završetak Hrama „dokaz da smo se ponovo vratili sebi”.