Potraga za istinom o Jasenovcu

Gledajući film „Dara iz Jasenovca” snimljen po scenariju Nataše Drakulić i u režiji Predraga Antonijevića pohvalio bih ga kao originalno i verodostojno filmsko ostvarenje velike istorijske vrednosti gde se, uz vrsnu i posvećenu glumu naših mladih i eminentnih glumaca, prikazuje na autentičan i potresan način stradanje tj. golgota kozaračkog naroda, a posebno nejači (staraca, žena i dece) u strašnom ustaškom logoru Jasenovcu, koji kao stratište nevinih ljudi možemo porediti sa Danteovim devetim krugom pakla. U filmu je predstavljena tragična sudbina porodice devojčice Dare, kao i porodica mnoge druge dece koja su surovo i okrutno zauvek odvojena od svojih najmilijih, roditelja, braće i sestara, nestalih u vrtlogu mržnje izopačenog i klero-fašističkog režima i njihovih krvoloka iz sastava ustaške bojnice. Za vreme nemačko-ustaške ofanzive na Kozaru posebno se istakao ustaški časnik Jure Francetić – komandant ustaške „Crne legije” i svih ustaša u Bosni i Hercegovini. Pripadnici „Crne legije” počinili su užasne zločine u periodu 1941–1942 godina etnički čisteći teritoriju Bosne i Hercegovine od Srba, Jevreja, Roma i komunista-partizana, ali i ostalih antifašista, i to pod izgovorom da je njihov zadatak odbrana granica NDH na reci Drini. Ova klero-fašistička vojska pobila je ogroman broj nedužnih ljudi – civila u svojim bestijalnim pohodima, kao i u svojim logorima smrti (Jasenovac, Stara Gradiška, Pag, Lepoglava itd.) i to samo zato što su pripadali drugoj veri i narodu. Ti krvožednici u inkvizitorskim mantijama i crnim uniformama su svojim kamama, budacima, buzdovanima, sekirama i puškama, kao i svojim najdičnijim izumom „srbosjekom“(nož za brzo klanje ljudi) sejali smrt u bolesnom orgijanju i tako posejali seme večne i nepomirljive verske i nacionalne mržnje između tri naroda – Hrvata, Srba i Bošnjaka. Osvetnički pohodi koje su preduzimali četnici Limsko-sandžačkog četničkog odreda vojvode Pavla Đurišića u ranu zimu 1943. godine na potezu Pljevlja–Čajniče–Žepa su isto tako bili bezobzirno krvavi i surovi, jer prolivanje krvi se završava takođe prolivanjem bratske krvi uz stalno ponavljanje krilatice krstaša „Blut und Boden” –  „Krv i zemlja”. I danas kad spomenemo imena tih jasenovačkih ustaških koljača diže nam se kosa na glavi, a koža naježi – Vjekoslav Maks Luburić, Miroslav Fra Filipović, Ljubo Miloš, Ante Vrban, Dinko ć i Nada Šakić, Rafael Boban, Petar Brzica, Bećir Lokmić, Muhamed Hadžiefendić, Franjo Šimić itd. Oni su bili „mesari jasenovačke klanice”  koji nisu poštedeli ni starce, a ni majke sa decom. Oni su ti koji su „napunili” logor Jastrebarsko kozaračkom decom, mučeći ih glađu i žeđu, kao da su najgori zlikovci, a ne nevina deca, i to samo zato što su bila srpska deca pravoslavne vere. Pravi „DAnak u krvi” u dvadesetom veku, koji je rezultirao smrću 23.500 srpske dece i 3.500 romske dece po logorima na teritoriji NDH. Izvestan broj muške dece, starije od šest godina, preuzele su ustaše i katolički kler na preodgoj, praveći od njih male ustaške janičare, dobre katolike i buduće domobrane. Naša srpska heroina Austrijanka Diana Budisavljević uspela je preko švajcarskog Crvenog krsta da spase 15.560 dece iz ovih logora smrti i od ustaške torture. Ta deca su data na usvajanje dobrostojećim hrvatskim i austrijskim porodicama i tako su ostala u životu, ali su izgubila zauvek identitet i veze sa svojim najrođenijim.

Mnogi od pomenutih zločinaca i krvoloka nisu odgovarali pred zakonom i nisu ih stigle zaslužene kazne za ta njihova nedela tj. zločine. Mnogima je u bekstvu pomogao katolički kler preko svojih ljudi (npr. sveštenik Krunoslav Draganović i njegova bratija iz Vatikana), pa su tako u svešteničkim odorama u Argentinu pobegli poglavnik Ante Pavelić i njegova desna ruka Andrija Artuković, kao Maks Luburić i Dinko i Nada Šakić. Neki od njih su se posle rata ilegalno vraćali u zemlju radi podizanja ustanaka protiv nove Titove Jugoslavije, ali ih je Ozna razotkrivala i hapsila, a posle na smrt osuđivala, recimo Ljubu Miloša i Božidara Kavrana. Međutim, bilo je i onih koji su doživeli duboku starost i pred kraj života se vratili u Hrvatsku da umru kao slobodni građani, podsmejavajući se pravdi u oči, kao Andrija Artuković i Dinko Šakić. Tako da i dan-danas, nažalost, porodice jasenovačkih žrtava nisu doživele pravednu satisfakciju i zadovoljenje za zločine što ih je nad njihovim najmilijima počinio taj monstruozni režim i njegovi krvoloci – ustaše.

Miomir Garašanin,
Beograd