Tamna mrlja na ekološkoj državi

Nikšić – Malo koja opština u Crnoj Gori može se poput Nikšića pohvaliti da se na njenom području nalazi tako veliki broj izvora i teče toliko potoka i reka (24 vodotoka i 49 izvora). Od velikog značaja kako za ovaj kraj tako i za celu Crnu Goru su i četiri akumulaciona jezera. Vode jezera Slano, Krupac i Vrtac pokreću HE „Perućicu” i obezbeđuju milione kilovat-sati električne energije. Jezero Liverovići u nikšićkoj Župi već pola veka snabdeva vodom Željezarine pogone.

Priroda je bila darežljiva prema opštini, međutim, neki njeni žitelji i preduzeća zaboravljaju da je Crna Gora septembra 1991. donela Deklaraciju kojom je proglašena za ekološku državu. Taj akt je unet i u novi crnogorski Ustav iz 2007. prema kome je Crna Gora „demokratska, socijalna i ekološka država”. Prihvaćene su i obaveze iz deklaracije UN i konvencije UN o biološkoj raznovrsnosti.

Zaživela je ekološka taksa na motorna vozila koja ulaze u Crnu Goru i sve automobile prilikom registracije. Lokalna vlast u Nikšiću, sledeći primer crnogorskog Ministarstva turizma, pre nekoliko dana uvela je eko taksu od 20 evra za objekte čija izgradnja tek započinje. U Republici od ove takse računaju na godišnji priliv od oko 20 miliona evra, a u opštini znatno manje. ali, ako se pođe od započete i planirane gradnji, ni taj prihod neće biti zanemarljiv.

Od brojnih eko dažbina građani, ako je suditi po stanju oko korita reka i jezera, sigurno neće dobiti čistiji vazduh ni bistriju vodu. Hiljade tona peska za potrebe građevinarstva izvađeno je iz korita Gračanice. Neke firme i gađani još od te reke imaju velike koristi. Zeta i Mrkošnica, zajedno sa Bistricom, decenijama su bile najčistije reke. Hiljade Nikšićana se kupalo u njihovim vodama. Danas je sasvim drugačije. Otpadne vode iz Željezare, mlekare i drugih privatnih firmi na obalama istaču se u reke. Vode sa područja celog grada u vreme kiša sprovedene su u korito Mrkošnice koja teče kroz naseljeno mesto. Iako je Elektroprivreda CG u obavezi da svake godine čisti njeno korito, ona to radi svake treće ili četvrte.