Život i delo vojvode Živojina Mišića

Živojin Mišić (Struganik kod Mionice, 19. jul 1855 – Beograd, 20. januar 1921), je rođen kao trinaesto dete u porodici Radovana i Anđelije Mišić. Školovanje je počeo u Ribnici, nastavio u Kragujevcu, pa u Beogradu, gde je, 1874. godine, primljen u 11. klasu Artiljerijske škole (Vojne akademije). Nakon dve godine školovanja, stiče prva ratna iskustva kao pitomac-narednik, kasnije potporučnik, u srpsko-turskim ratovima.

Osim Artiljerijske škole završio je i Austrougarsku školu gađanja u Bruku na Lajti i dvogodišnju pripremu za generalštabnu struku, a predavao je i strategiju na Vojnoj akademiji. Objavio je knjigu „Strategija”. Prvi put je penzionisan posle Majskog prevrata, ali je reaktiviran 1909. godine, tokom aneksione krize, na lični zahtev načelnika Vrhovne komande, generala Radomira Putnika, koji ga je imenovao za pomoćnika. U Balkanskim ratovima Mišić je bio pomoćnik načelnika štaba Vrhovne komande generala Putnika, a nakon Kumanovske bitke unapređen je u čin generala. Po završetku Drugog balkanskog rata, Mišić je po drugi put penzionisan.

Reaktiviran je uoči samog početka Prvog svetskog rata i postavljen za pomoćnika načelnika štaba Vrhovne komande. Tokom Kolubarske bitke, general Mišić preuzeo je komandu nad Prvom armijom i, zahvaljujući briljantnoj strategiji, izvojevao pobedu u odsudnoj bici. General Mišić je, 4. decembra 1914. godine, unapređen u čin vojvode.

Nakon povlačenja preko Albanije, vojvoda Mišić sklonjen je sa mesta komandanta armije i poslat na lečenje u Francusku. Ipak, sredinom 1916. godine ponovo preuzima komandu nad Prvom armijom, da bi u junu 1918. bio postavljen za načelnika štaba Vrhovne komande. Komandovao je srpskom vojskom prilikom proboja Solunskog fronta. Tokom četrdesetogodišnje vojne karijere odlikovan je 39 puta, između ostalog i francuskom Legijom časti prvog i drugog reda za zasluge u oslobađanju Bitolja, a engleski kralj Džordž Peti dodelio mu je orden Svetog Mihajla i Đorđa, jedno od najviših britanskih odlikovanja. Živojin Mišić bio je jedan od značajnijih vojnih stratega 20. veka, najznamenitiji vojskovođa Prvog svetskog rata i srpske ratne istorije i legenda srpskog naroda.

Umetnička realizacija: mr Boban Savić, akademski slikar