Protest na Limanu zbog podizanja spomenika

Novi Sad – Novosađani se bune, i na Limanu je njih oko dve stotine održalo protest zbog podizanja spomenika koje lokalne vlasti žele da posvete svim nevinim žrtvama 1944-1945. godine. Pobunjeni smatraju da se radi o pokušaju istorijskog revizionizma i ukazuju na to da se na spisku navodno nevinih žrtava iz tog perioda neposredno posle rata nalaze i osuđeni ratni zločinci.

Spisak je ranije dospeo u gradsku skupštinu, zajedno sa inicijativom za dizanje spomenika, koju je podneo gradski odbor SVM-a iz redova vlasti. Na protestnom skupu građana, na livadi pored postamenta, koji su nadležni tu nedavno podigli, pročitano je 14 spornih imena, a preko postamenta je po završetku okupljanja ostavljen transparent sa porukom „Neće proći”.

„Želela bih samo da podsetim da je odluka o podizanju spomenika doneta na osnovu spiska žrtava ’Tajne grobnice’ Ministarstva pravde, za grad Novi Sad. Među njima na spisku se nalaze i ljudi koji su osuđeni ratni zločinci”, kazala je aktivistkinja Antifašističkog fronta „23. oktobar” Biljana Maričić.

Navela je da su na tom spisku: Mikloš Nađ, gradonačelnik Novog Sada tokom okupacije grada, Đula Kramer kao član Gornjeg doma mađarskog parlamenta, i jedan od članova legitimacionog Odbora za vreme Racije u Novom Sadu 1942. godine, Đula Zombori kao upravnik okupacione policijske kapetanije u Novom Sadu i učesnik Racije, Milan Popović kao kolaboracionista i predstavnik bačkih Srba u mađarskom parlamentu za vreme okupacije, Geza Batori kao potpukovnik žandarmerije, komandant žandarmerijskog odreda u Raciji...

Uoči protesta, novosadski radikali su još jednom izneli stav da je taj spomenik skandal i ruganje žrtvama i slobodarskoj tradiciji Novog Sada. Kako navode, odlukom se „na krajnje perfidan način vrši revizija istorijskih činjenica”, a „od dželata i krvnika se prave žrtve”. Izdvojili su sa spiska ime Janoša Tota, navode i da je on sa još trojicom mađarskih honveda brutalno likvidirao petoricu braće Jovandić, pred očima njihove majke Jelene, te da je stradanje ove braće jedan od simbola stradanja u Raciji.

Zaustavljanje izgradnje spomenika zatražile su i novosadske demokrate, dok su Dveri predložile da se izmesti u centralu SNS-a.

Gradske vlasti ranije su isticale da na spomeniku nevinim žrtvama 44-45. neće pisati nikakva imena te da eventualno revidiranje spiska treba prepustiti istoričarima.

Vajanje spomenika pripalo je vajaru Laslu Silađiju koji je autor spomenika tamburaša Janike Balaža kod keja i balerine Marine Olenjinove ispred Srpskog narodnog pozorišta. Novi spomenik treba da bude visine 120 centimetara, dok su dužina i širina po 80, a na njemu će kratki tekst biti na srpskom, mađarskom i nemačkom jeziku. Lokacija je na uglu ulica 1.300 kaplara i Ive Andrića, blizu nekadašnje Mornarice, objekata Vojske Srbije.