Da se prošlost Crne Trave ne zaboravi

Leskovac, Crna Trava – Odavno su Crnotravci poznati po neimarstvu, za mnoge je crnotravski kraj „isečak večnosti i lepote”, ali u isto vreme i deo Srbije koji je, nekako zaturen, zaboravljen i ostavljen da – samuje!

Izložbom „Da se prošlost Crne Trave ne zaboravi”, katalogom i brošurom, prikazan je, kako stiče Marija Lazarević, direktorka Istorijskog arhiva u Leskovcu, život koji nije bio nimalo lak, borba, ali i sam razvoj ovoga kraja. Na ukupno 17 panoa u samom centru Crne Trave bilo je izloženo više od 70 fotografija i dokumenata koji se sada mogu videti u Opštinskoj biblioteci „Sestre Stojanović”.

– Naša je namera bila da brojnim dokumentima i fotografijama prikažemo razvoj Crne Trave i okoline, život njenih stanovnika između dva svetska rata, same Crnotravce, kao i da damo poseban osvrt na žene ovoga kraja koje su bile stub porodičnog doma – veli Lazarevićeva.

Autorke postavke „Da se prošlost Crne Trave ne zaboravi” jesu Danijela Simić i Marija Lazarević iz leskovačkog Istorijskog arhiva, koji je, uz crnotravsku biblioteku, organizator ove jedinstvene izložbe. Za autorke izložbe posebno su bili zanimljivi detalji koji se odnose na učešće Crnotravki u Drugom svetskom ratu. Majke i devojke su do početka rata bile domaćice, latile su se oružja, pohađale političke i sanitetske kurseve, pomagale saborce i svoje domove pretvorile u ilegalne ratne štabove i bolnice. Na izložbi je posebno predstavljena kulturna i prosvetna delatnost u čijem je središtu bio Dom kulture, osnovan 1964. godine, čiji je zadatak, između ostalog, bio da se organizuje rad biblioteke sa čitaonicom.

Crnotravska biblioteka je, u stvari, jedina ustanova kulture u ovom kraju. Raspolaže sa oko 26.000 knjiga i ima više od dve stotine članova, najviše učenika, ali knjige rado pozajmljuju i najstariji stanovnici najmanje opštine na jugu Srbije, u kojoj, posebno u zabitima, u uveliko opustelim domovima žive starine i – uspomene!

U brojnim zapisima vrednih Crnotravaca moglo se pronaći više zanimljivih detalja. Zna se, na primer, da koreni bibliotekarstva potiču iz 19. veka. Davno je takođe zapisano da prvi pisani tragovi kulturnog života u Crnoj Travi potiču iz 1904. godine, a da je 1920. otvorena prva „Narodna knjižica i čitaonica”, koja je bila deo tadašnje čuvene Građevinsko-zanatske škole.

Prikupljanje predmeta za etno-sobu

U Opštinskoj biblioteci „Sestre Stojanović” od početka godine organizuje se akcija prikupljanja novih-starih predmeta iz svakodnevnog života Crnotravaca za etno-sobu koja će biti dostupna ne samo članovima biblioteke, nego i putnicima namernicima, ali i svima koji se bavi prošlošću ovoga kraja na jugu Srbije. Prikupljanje građe o prošlosti crnotravskog kraja biće nastavljeno i narednih godina.