Ilon Mask i „Netfliks” osvajaju Vijetnam

„Netfliks”, „Boing” i jedna od kompanija Ilona Maska neke su od najpoznatijih američkih firmi koje su nedavno učestvovale na poslovnom forumu u Vijetnamu, pokušavajući da se pozicioniraju u rastućoj ekonomiji ove zemlje.

Više od 50 američkih korporacija je na poslovnom skupu u Hanoju osvajalo vijetnamsko tržište, nadajući se da će pronaći i mesto gde će proizvoditi svoje brendove i odakle će uvoziti delove i sirovine. Suprotno nepovoljnim ekonomskim trendovima u svetu, vijetnamska ekonomija je prošle godine porasla za osam odsto. Ova zemlja mogla bi da delimično odigra ulogu koju u američkoj ekonomiji danas igra Kina. Kako prenosi Si-En-En, Vijetnam je sve zanimljiviji američkim poslovnim ljudima zbog otvorenog rivalstva Vašingtona i Pekinga i poremećenog lanca snabdevanja iz Kine.

Upravo zbog toga što se s Kinezima takmiče za prevlast u jugoistočnoj Aziji, Amerikancima je stalo da budu u što boljim odnosima s Vijetnamom. U zemlji s kojom Vašington ima tešku istoriju, rastu i američka meka i tvrda moć. „Netfliks”, platforma za produkciju i emitovanje filmova preko interneta, namerava da otvori kancelariju u Vijetnamu, javio je Rojters. „Boing” i „Lokid Martin”, kao i „Spejs eks” Ilona Maska, dogovarali su na forumu poslove s vijetnamskom avijacijom i sektorom odbrane.

U Vijetnam poslednjih godina pristižu i najviši zvaničnici iz Vašingtona. Tadašnji predsednik SAD Donald Tramp posetio je 2019. Vijetnam, izabravši ovu zemlju za samit sa severnokorejskim liderom Kim Džong Unom. Članovi aktuelne administracije nastavljaju da obilaze taj deo sveta. Potpredsednica Kamala Haris i šef Pentagona Lojd Ostin su 2021. u odvojenim posetama boravili u Vijetnamu. Ubeđivali su vladu ove zemlje u prednosti saradnje s Amerikom umesto s Kinom. I kad je reč o drugim indopacifičkim državama, koje najviše američke diplomate učestalo posećuju poslednjih godina, cilj je da se osigura da one gravitiraju ka američkom, umesto ka kineskom „polu”.

Kina je i dalje najveći trgovinski partner Vijetnama, ali Amerikancima ide naruku to što Kina i Vijetnam imaju i razmirice. Takvi su teritorijalni sporovi. Peking polaže pravo nad gotovo celim Južnim kineskim morem, dok Vijetnam odgovara da Kina ugrožava vijetnamske teritorijalne vode. Iz istih razloga Kinezi se spore i s Indonezijom, Brunejima i Filipinima, mada je vijetnamsko protivljenje najglasnije. Amerikanci su vijetnamskoj armiji prodali vojnu opremu, uključujući brodove koji stražare obalom. Tokom posete jugoistočnoj Aziji, Ostin je ocenio da su kineski stavovi o Južnom kineskom moru „bez osnova u međunarodnom pravu” i da ugrožavaju suverenitet ostalih država koje izlaze na te vode.

Ono što je usporilo razvoj odnosa između Amerike i Vijetnama bila je Trampova odluka da 2017. povuče američki potpis sa Transpacifičkog partnerstva. Trampov prethodnik Barak Obama potpisao je ovaj sporazum o slobodnoj trgovini sa zemljama Pacifika upravo da bi ih jače držao u američkoj orbiti i odvajao od Kine. Da je zaživelo, Transpacifičkog partnerstvo olakšalo bi američku razmenu dobara s Japanom, Malezijom, Vijetnamom, Singapurom, Brunejima, Australijom, Novim Zelandom, Kanadom, Meksikom, Čileom i Peruom. Sporazum bi se odnosio na podneblje sa 800 miliona ljudi, kao i na ekonomije koje čine 40 odsto svetskog bruto društvenog proizvoda. Ipak, Tramp je smatrao da je sporazum štetan po američke radnike i proizvođače, sa čim se slagalo i levo krilo Demokratske stranke.

U Vijetnamu svu vlast drži Komunistička partija, ali tamošnji jednostranački sistem ne nailazi na osudu Vašingtona kao što je slučaj s nekim drugim režimima. Ni Lojd Ostin ni Kamala Haris nisu pomenuli ovu temu, iako njihova administraciji upozorava da sukob koji Amerika ima s Rusijom i Kinom nije sukob zbog ekonomije i geopolitike, već borba između „autokratije i demokratije”.