„Zaštićena mesta” Gordane Đilas

Srpska književna zadruga objavila je poetsku zbirku Gordane Đilas „Zaštićena mesta”, o kojoj je govorila književna kritičarka Jana Aleksić. Po njenom tumačenju, Gordana Đilas odredila je „zaštićeno mesto” kao metaforu za intimno sklonište, ali i unutrašnje duševno poprište, već u prethodnoj zbirci „Svakidašnji hleb”, ovenčanoj književnom nagradom „Jefimijin vez”.

– U svojoj najnovijoj zbirci pesnikinja ovu metaforu umnožava i dodeljuje joj povlašćen status naslova zbirke. Time se ujedno prolongira tanana lirska osećajnost i intimistički pesnički jezik, po kojem je njena poetika prepoznatljiva, ali joj se pridodaje kulturno-istorijsko znamenje. U lirskom i civilizacijskom ophodu po unutrašnjim predelima duše zaštićena mesta postaju predeli intime, presabiranja, preraspodele emotivnih snaga. To su granična područja, gde se neprestano iskoračuje iz zone komfora i promišlja drama tog iskoraka. Oni odolevaju prolaznosti, apsorbujući u sebi sve vremenske tokove i epohalne promene. Ujedno su i liminalni i transcendentni prostori, staništa lirske meditacije i iskazivanje zapitanosti – rekla je Jana Aleksić.

Ona je još dodala da se u tri ciklusa zbirke „Zaštićena mesta” Gordana Đilas tematski usredsređuje na intimu uma, srca i duha, na večito zagonetnu istoriju osećajnosti, da ova pesnikinja stvara konkretne vizuelne slike od svojih senzacija, osećanja, kontemplacija i reminiscencija. Zato se njene pesme mogu čitati kao lirsko-meditativni zapisi, sa jakim vizuelnim efektom.

– Stranstvovanje i pripadnost smenjuju se u opisu ovog lirskog kruga. Pesnikinja namerno, kao da se rukovodi imažističkom strategijom, ukida simbolistički razmak između poetskog prostora i subjekta koji taj prostor doživljava. Prostor je pripadajući, ispunjen unutrašnjim sadržajima. Slikovnost dominira celom pesmom, oslobođenom formalnih uzusa. Tropi iz biljnog i životinjskog sveta služe da se mentalne predstave i duševna raspoloženja formulišu, ali i da se pronađu poetska izvorišta – smatra Jana Aleksić.