Od početka godine zaštićeni klisura Đetinje, planina Cer, dolina Pčinje, rezervat „Uvac”...

Klisura Đetinja, smeštena u gornjem delu reke, proglašen je predelom izuzetnih odlika, saopštilo je nedavno Ministarstvo zaštite životne sredine. Tako je 853 hektara ovog kanjona, bogatog zasadima bukve, crnog graba i javora, kao i raznovrsnim pticama grabljivicama, pevačicama i sisarima, povereno na upravljanje Turističkoj organizaciji Užice.

Od početka godine resorno ministarstvo zaštitilo je i planinu Cer, zatim proširilo površinu o kojoj se brine u dolini Pčinje i specijalnog rezervata „Uvac”. Takođe, pod zaštitom su i dva spomenika prirode – „Duboka pećina” i „Vražji kamen”.

Zaštićena područja trenutno zauzimaju 8,31 odsto od ukupne površine teritorije Srbije, a plan je da do kraja godine dostigne devet odsto. Iako zvanična ekološka politika ide u smeru povećanja državne teritorije pod zaštitom, još uvek smo daleko od cilja zacrtanog još 2020. – ukupno 12 odsto površine pod zaštitom.

Najveći broj ovih područja, koji su ujedno i najvredniji, briga je republike, dok je manji deo i u rukama lokalnih samouprava. Međutim, istraživanje Ekološkog centra „Stanište” pokazalo je da čak jedan broj gradova i opština uopšte ne zna da se na njihovoj teritoriji nalaze područja o kojima bi trebalo da brinu. Ili je to obaveza preduzeća koja se ne bave zaštitom životne sredine.

U okviru ove analize nalazi se i podatak da je iz republičkog budžeta 2020. godine potrošeno ukupno oko 225 miliona dinara i to oko 65 miliona dinara na pet nacionalnih parkova, a za sva ostala područja oko 160 miliona dinara. Najviše su finansirane aktivnosti i potrebe čuvarske službe, monitoringa i obeležavanja zaštićenog područja. Istraživači „Staništa” ukazali su i na nedovoljno pouzdan i javnosti nedostupan registar, u kojem nedostaju podaci za sva područja o kategoriji, kao i o tome ko su njihovi upravljači.

Da se na zaštiti područja još mora raditi ukazuje podatak sa sajt saveonenergy.com – naša zemlja nalazi se na 33. mestu među 35 evropskih država uzimajući u obzir trenutni procenat zaštite. Iza nas nalaze se samo još Rumunija i Bosna i Hercegovina.

Zaštićena područja su važna jer čuvaju biološku i geološku raznovrsnost, prečišćivači su vazduha i vode, štite od poplava, erozija, ublažavaju posledice klimatskih promena…