Izbledeo sjaj dvorca Rogendorf

Mnogi objekti od istorijskog značaja koji predstavljaju deo našeg bogatog kulturnog nasleđa nalaze se u nezavidnom stanju. Među njima je i dvorac Rogendorf, koji se nalazi na teritoriji Banatskog Dvora, u opštini Žitište. Veći deo dvorca porušen je 1918. godine. Zgrada danas ima status prethodne zaštite i nije otvorena za posetioce.

Sagradio ga je 1837. godine grof Robert Rogendorf, čiji je otac 1840. osnovao naselje Rogendorf.

Nakon što se oženio ćerkom vlastelina Jožefa Petrovića iz komšijskog sela Banatski Dvor, grof Robert Rogendorf je naselje preimenovano u Dušanovac. Nevesta je u miraz donela drugu polovinu današnjeg Banatskog Dvora.

Postoje razne priče o razlogu prelaska poseda porodice Rogendorf u vlasništvo porodice Čekonjić. Prema zvaničnim podacima, imanje je 1886. godine kupio Bak Herman Begavar, koji ga je 1891. godine zajedno s kaštelom prosledio grofu Endreu Čekonjiću. Nezvanična teorija, koja godinama kruži selom, mnogo je zanimljivija. Prema njoj, grof Rogendorf je dvorac izgubio jer ga je založio dok je igrao karte s grofom Čekonjićem, prilikom jednog putovanja vozom.

Čekonjići su, pored već postojećih objekata, kaštel i dodatno proširivali. Novi deo dvorca podignut je početkom 20. veka. Prvobitna namena novoizgrađenog dela nije poznata, a danas je u prilično lošem stanju. Drveće i zapušteno zelenilo ukazuju na to da je oko dvorca nekad postojao park. Prema priči, oformio ga je grof Čekonjić, donoseći biljke i drveće iz raznih predela. O tome svedoči i stablo ginka koje i danas ovde raste. O nekadašnjem sjaju dvorca Rogendorf svedoče i ostaci fontane.

Po završetku rata 1918. godine porodica Čekonjić je prodala deo imanja. Najveći deo prvobitnog dvorca Rogendorf porušen je u periodu između dva svetska rata i pretpostavlja se da su njegovi delovi upotrebljeni kao građevinski materijal. U tom periodu u dvorcu su bili smešteni oktanti i dobrovoljci, koji su tu bili naseljavani.

Posebno je zanimljiva prepiska iz tog perioda, između naselja Dušanovac i nadležnih vlasti. U prepisci se govori o nameri da se dvorac sruši i da se tako dobijen materijal proda Nemcima koji dolaze iz Hajfelda, Šarlavila i Kozaraca.

Sredinom 20. veka dvorac je postao svojina lokalne poljoprivredne zadruge i još se koristi u te svrhe. U okolini se nalazilo i više pomoćnih objekata, od kojih je većina u veoma lošem stanju.

Petar Stanić