Lekcija iz odbrane nacionalnih interesa

Na tlu Evrope trenutno se sprovodi intenzivna politička kampanja u kojoj Vašington preko svojih diplomata vrši pritisak na nekoliko zemalja EU da odustanu od daljih pregovora sa Ruskom Federacijom o izgradnji gasovoda južni i severni tok. Poslednji primeri ovakvih pritisaka viđeni su u Mađarskoj i Švedskoj.

Ambasadorka SAD u Budimpešti Ejpril Foli otvoreno je sugerisala mađarskoj vladi da prekine pregovore sa Rusima o izgradnji gasovoda „Južni tok”, pozvavši i druge zemlje da preispitaju svoju učešće u ovom projektu. Ona je izjavila da bi države na taj način izrazile nezadovoljstvo najnovijim koracima Rusije u vođenju rusko-gruzijskog konflikta, a u stvari je htela da kaže da se na taj način sprečava širenje energetskog uticaja Rusije u Evropi, a samim tim i slabljenje političke i ekonomske pozicije SAD.

U Mađarskoj je zbog nastale situacije pokrenuta široka javna rasprava u kojoj su pritisci američke administracije ocenjeni kao napadi na njene nacionalne interese. Vlada je zauzela oštar stav prema ovakvoj diplomatskoj inicijativi, nazvavši je nedopustivim mešanjem u unutrašnje poslove Mađarske.

Situacija u Švedskoj izazvala je još veće političke potrese. Naime, Švedska učestvuje u projektu izgradnje gasovoda „Severni tok” koji bi, po dnu Baltičkog mora, trebalo da transportuje gas iz Rusije u Nemačku. Ambasador SAD u Švedskoj Majkl Vud pozvao je Stokholm da se suprotstavi projektu izgradnje gasovoda, upozoravajući na rast energetske zavisnosti EU od Rusije. Međutim, reakcija na ovu izjavu američkog diplomate nije usledila iz Stokholma, već iz Berlina. Nemački ministar spoljnih poslova Frank Valter Štajnmajer uputio je zvaničan protest ambasadi SAD u kojem je izrazio revolt zbog pokušaja pritisaka na Švedsku. Nemački mediji pozdravili su oštru reakciju vlade ocenivši ovaj projekat državnim interesom prvog reda.

Sviđalo nam se to ili ne, ovakvi pritisci Amerike apsolutno su legitimni u politici, a posebno u ekonomiji. Američka vlada štiti američke interese, jer to od nje, između ostalog, zahtevaju američki poreski obveznici. Takođe, Mađarska i Nemačka pokazale su kako se štite mađarski i nemački nacionalni interesi i kakvu reakciju mogu da očekuju oni koji pokušaju da se mešaju u njihove unutrašnje stvari i njihovu ekonomiju.

Ostaje još da vlada premijera Cvetkovića shvati da na teritoriji Srbije ne sme da štiti interese drugih zemlja, ni Amerike, ni Evropske unije (iako „Evropa nema alternativu”), već isključivo srpske nacionalne i ekonomske interese.

Predsednik Ekonomskog saveta DSS-a,
 učesnik u pregovorima sa ,,Gaspromom”