Slava Eparhije Bačke obeležena u Subotici

Subotica – Hram Svetog vaznesenja Gospodnjeg u Subotici podignut je u vremenu od 1723. do 1726. godine, ali hroničari iz 17. i s početka 18. veka svedoče da je pre današnjeg hrama na istom mestu postojala i starija crkva.

Hram je podignut po ugledu na Sabornu crkvu u Novom Sadu, više puta je uvećavan, a posedovao je i vredan ikonostas koji je prilikom velike obnove crkve 1909/10. godine poklonjen pravoslavnom hramu Svetog Dimitrija u Aleksandrovu, predgrađu Subotice. Prilikom obnove hrama tokom 19. veka sve promene u njemu su rađene u duhu neobaroka i ovaj pečat je zadržao sve do prvih godina 20. veka, kad mu je prvobitni barokni izgled izmenjen. Radovi na hramu, opremanje, oslikavanje vitraža i unutrašnje uređenje u velikoj meri tokom istorije obavljani su uz pomoć ktitora i samih pravoslavnih vernika.

Poslednja velika obnova hrama sprovedena je u periodu od 2010. do 2019. godine, kad je urađena izolacija objekta koji je zaštićen od kapilarne vlage, obnovljena je instalacija, a nakon toga usledili su radovi na konzervaciji i restauraciji zidne dekoracije i ukrasne plastike.

Hram Svetog vaznesenja Gospodnjeg predstavlja najstariji hrišćanski objekat u gradu. U njemu je ove godine obeležena i slava Eparhije Bačke na Dan prenosa moštiju episkopa bačkog Irineja, ispovednika vere i Svetih mučenika bačkih. U hram Svetog vaznesenja Gospodnjeg u Subotici donet je i deo moštiju episkopa bačkog Irineja (Ćirića). Episkop Irinej Ćirić, kako se navodi u obrazloženju za njegovu kanonizaciju, bio je nadahnuti bogoslov, misionar, stvaralac na polju književnosti i slikarstva, ali i delatnik na polju saradnje između hrišćanskih crkava. Njegovo životno zaveštanje je spasavanje više od tri hiljade dece iz logora u mađarskom mestu Šarvar, gde je okupator internirao lokalno bačko stanovništvo. Spasena deca razmeštena su u porodice u Novom Sadu, Zmajevu, Subotici, a veći broj dece smešten je u objekat kod crkve na Vodici, kod Subotice. O ovoj deci brigu je vodilo sveštenstvo, koje je organizovalo parohijane, a među lokalnim stanovništvom koje je pružalo pomoć izbavljenoj deci bio je i znatan broj lekara Jevreja. Prema evidenciji iz crkvenih knjiga, iz logora u Šarvaru u Bačku je došlo 16 transporta s blizu tri hiljade dece i odojčadi i 184 porodilje, a svi su razmešteni u 55 crkvenih opština. Među njima je bilo i oko 200 slovenačke dece.

Nakon Drugog svetskog rata, nove vlasti su protiv episkopa Irineja pokrenule postupak zbog kolaboracije s okupacionim vlastima. Osuđen je na kaznu zatvora, zabranjeno mu je bogosluženje, a po izlasku s robije, 1946. godine grupa nezadovoljnih građana u Odžacima pretukla ga je i kamenovala. Od ovih povreda nikada se nije oporavio i preminuo je 1955. godine. Zbog svojih zasluga u spasavanju dece episkop Irinej Ćirić je od prošle godine kanonizovan za sveca, a deo njegovih moštiju od 2. oktobra ove godine nalazi se i u hramu Svetog vaznesenja Gospodnjeg.