DSS predstavio svoj nacrt statuta Vojvodine

Nacrt statuta Vojvodine sadrži nameru da se uspostave elementi državnosti pokrajine i njime se ne može širiti autonomija Vojvodine izvan okvira koji je postavljen Ustavom Srbije, rekao je juče Vojislav Koštunica, predsednik Demokratske stranke Srbije, predstavljajući pravnu analizu ovog nacrta koju je uradio DSS, a u kojoj se ocenjuje da mnoge njegove odredbe nisu u saglasnosti sa najvišim zakonskim aktom Srbije. Koštunica je na konferenciji za medije kazao da je reč o partijskom dokumentu koji se pokušava usvojiti u što kraćem roku i uz što manje učešće javnosti, podsećajući da je nacrt usaglasilo koordinaciono telo poslaničkih grupa stranaka vladajuće većine u Skupštini Vojvodine. Lider DSS-a, takođe, smatra da je zadatak statuta samo da definiše autonomiju pokrajine za koju je pravni okvir dat u Ustavu Srbije.

„Ponuđeni nacrt je korak u pravcu federalizacije Srbije i to po ugledu na ustavni sistem iz 1974. godine koji je pripremio institucionalne pretpostavke za raspad Jugoslavije. Bojim se da ovaj nacrt statuta ide u istom pravcu i sve se to čini u godini nelegalnog proglašenja nezavisnosti Kosova”, kazao je bivši premijer.

Osim pravne analize ponuđenog nacrta statuta Vojvodine, DSS je napisao i svoj predlog u kojem su, prema Koštuničinim rečima, nastojali da istaknu državnost Srbije, a da autonomija Vojvodine može maksimalno da se pravno razvija u granicama Ustava.

Među brojnim primedbama koje pravna analiza DSS-a upućuje na račun nacrta statuta pokrajine, Koštunica je istakao, najpre, određenje Vojvodine kao „demokratske evropske regije, integrisane u evropski sistem regiona”. Takva definicija, kako tvrdi, ne postoji u Ustavu Srbije. „Sve dok Srbija ne bude integrisana u EU, ni jedan njen deo ne može biti integrisan. To ne znači da Vojvodina ne može da sarađuje sa drugim državama i regionima, u okviru spoljne politike Srbije”, kazao je šef DSS-a.

U tekstu koji predlaže ova stranka Autonomna Pokrajina Vojvodina određuje se kao „autonomna teritorijalna zajednica osnovana Ustavom Republike Srbije”.

U suprotnosti sa Ustavom je, prema njegovom mišljenju, i odredba o teritoriji Vojvodine koja se, prema nacrtu, sastoji od geografskih oblasti Bačke, Banata i Srema, kao i referendum za eventualnu promenu teritorije, ako se za to izjasni većina od ukupnog broja upisanih birača na teritoriji pokrajine. Koštunica podseća da se teritorija autonomne pokrajine utvrđuje isključivo Zakonom o teritorijalnoj organizaciji Srbije. Umesto toga, DSS predlaže da „teritoriju APV čine teritorije opština utvrđene zakonom Republike Srbije” i da se ona ne može menjati „bez saglasnosti građana izražene na referendumu, u skladu sa zakonom”.

Pravna analiza DSS-a ukazuje i na to da Vojvodina ne može da osniva svoja predstavništva u inostranstvu, niti da potpisuje međunarodne ugovore, jer bi za to morala da ima međunarodnopravni subjektivitet, koji ima jedino Republika Srbija.

Kada je reč o pravnim aktima koje donosi skupština pokrajine, u ponuđenom nacrtu se pominje pokrajinska skupštinska odluka koja ima značaj zakona, što u DSS-u ocenjuju kao zadiranje u zakonodavnu nadležnost koju ima isključivo Republika Srbija. U verziji statuta DSS-a Skupština APV nema ovu nadležnost već samo „donosi odluke i opšte akte u skladu sa Ustavom, zakonom Republike Srbije i Statutom”, kao i „propise za izvršavanje zakona i drugih propisa i opštih akata Republike Srbije”. U DSS-ovom predlogu Skupština nema ni ovlašćenje da „donosi akt o potvrđivanju međunarodnih ugovora sklopljenih od strane vlade AP Vojvodine”, što predviđa nacrt vladajućih stranaka.

Prema pravnoj analizi DSS-a, nije u skladu sa Ustavom ni osnivanje vojvođanske akademije nauka i umetnosti, odredbe o razvojnoj banci Vojvodine, o glavnom gradu (DSS u svom nacrtu ne pominje direktno ništa od navedenog), odredbe o prihodima Vojvodine, o imovini, a sporna je i nadležnost koja se skupštini pokrajine daje u oblasti sudstva.

Koštunica, takođe, smatra da način na koji je predviđeno ostvarivanje ljudskih i manjinskih prava, u Vojvodinu posredno uvodi konstitutivnost nacija, a samim tim, kako je rekao, i elemente državnosti same pokrajine.

On je dodao da nacrt sadrži i neke odredbe koje su pravno moguće, kao što je ona o nazivu „vlada” APV, ali da je neobično da se prvi put najviši izvršni organ pokrajine naziva vlada. Umesto toga DSS predlaže da se zadrži postojeći naziv – Izvršno veće.