Psorijaza znači i veći rizik od infarkta srca i šloga

Psorijaza je hronična inflamatorna bolest (imunski posredovana) kože, kosmatog dela glave i noktiju. Kod trećine pacijenata bolešću su napadnuti i zglobovi, pa mnogi imaju dijagnozu psorijaznog artritisa. Reč je o multisistemskoj bolesti, s obzirom na to da se poslednjih desetak godina zna da psorijazu prate mnoga druga oboljenja, prvenstveno metabolički sindrom čiji su elementi hipertenzija, visok nivo šećera u krvi, odnosno dijabetes, povišen nivo masnoća u krvi, kao i gojaznost. Polovina pacijenata sa srednje teškom i teškom psorijazom ima ove tegobe. Osim toga, kod određenog broja pacijenata postoji problem sa inflamatornim bolestima creva, a kod nekih depresija i psihijatrijski poremećaji poput anksioznosti.

Profesor dr Mirjana Milinković Srećković, dermatovenerolog Klinike za dermatovenerologiju Univerzitetskog kliničkog centra Srbije, objašnjava da oboleli vrlo teško doživljavaju promene na svojoj koži, kao i zglobovima, posebno zato što se psorijaza vidi ako se nalazi na otkrivenim delovima tela, kao što su lice, kosmati deo glave, šake, stopala. To sve ometa njihov kvalitet života.

– Stideći se svoje bolesti, pacijenti sa psorijazom se zatvaraju u kuću, sve više sede, mnogo jedu, ne bave se sportskim aktivnostima, postaju gojazni i povećavaju rizik za dobijanje infarkta srca ili izliva krvi u mozak. Oni sa srednje teškom psorijazom imaju dvostruko veći rizik od zdravih osoba da dobiju srčani udar, a oni sa teškom formom oboljenja čak sedam puta veći. Zato je važno da se na vreme započne sa lečenjem, odnosno čim uoče neke promene na koži – pojašnjava naša sagovornica.

Veći rizik da dobiju psorijazu imaju osobe čiji članovi porodice već imaju ovo oboljenje, a posebno se to odnosi na dete čiji roditelji imaju ovu dijagnozu.

– Ako bolest zahvata malu površinu kože, onda je dovoljno pacijentu dati takozvanu lokalnu terapiju, a ako je reč o 10 odsto ili više od toga zahvaćenosti površine kože, neophodna je primena i sistemske terapije, odnosno lekova koji se uzimaju u vidu tableta ili kapsula. Propisuje se i davanje potkožnih injekcija (biološka terapija) koja je kod nas dostupna nešto više od četiri godine. Ona je značajno popravila stanje pacijenata, jer zahvaljujući njoj nestaju promene na koži ili ostaju veoma male. To je dobro i za Republički fond za zdravstveno osiguranje, jer će manji broj obolelih imati razne druge propratne bolesti koje treba lečiti pa će se i manje novca odvajati za to. Reč je o imunomodularnoj terapiji, koju je do sada dobilo više od hiljadu pacijenata, koja blokira određene molekule (citokine) proteinske prirode koji su važni u procesu nastanka psorijaze na koži i zglobovima – ističe dr Milinković Srećković.

Pored dermatologa u lečenju obolelih veoma važno mesto imaju i reumatolozi, posebno kada pacijent ima probleme sa zglobovima šaka, stopala, kolena, kičmenog stuba, ali i kardiolozi, endokrinolozi, gastroenterolozi i psihijatri zbog propratnih zdravstvenih tegoba.

Čak i kada pacijent nema nikakve tegobe, na primer kardiovaskularne prirode, potrebno je da uradi određene kontrole laboratorijskih analiza i pregled kod kardiologa jednom godišnje. Veoma je važno da se pacijenti privole da vode računa o telesnoj težini, da se pravilno hrane i da se adekvatno leče kako bi imali kvalitetan život. Problem je što je veliki broj pacijenata digao ruke od lečenja, pa godinama ne idu kod lekara, ne znajući da nove terapije mogu da im pomognu.

Zato je bitno što će Sekcija za dermatovenerologiju Srpskog lekarskog društva sprovoditi akciju „Za život bez psorijaze”. Cilj je da dermatolozi iz velikih tercijarnih centara iz Beograda, Novog Sada, Niša i Kragujevca odlaze u opšte bolnice u manje gradove u Srbiji i tu sprovode edukaciju lekara-dermatologa i pacijenata obolelih od psorijaze. Plan je da se najpre obiđu Pančevo, Požarevac i Kruševac, a zatim i Suboticu, Jagodinu i Leskovac. Ova akcija se poklapa i sa Svetskim danom borbe protiv psorijaze, koji će i u Srbiji biti obeležen 29. oktobra.

– Važno je da lekari u manjim mestima saznaju koji je momenat najbolji za primenu sistemske terapije kod obolelih i na koji način se upućuju pacijenti na dalje lečenje, kao i kako se primenjuje biološka terapija o kojoj se manje zna u nekim gradovima. Gotovo nikome od pacijenata ova terapija nije potrebna odmah. Najpre se daje klasična terapija, pa ako ona ne pomogne ili ako iz nekih razloga pacijenti ne mogu da je primaju, onda se pacijent upućuje na komisiju za biološku terapiju pri RFZO-u, gde petoro dermatologa iz cele zemlje odlučuje o tome da je osoba kandidat za tu terapiju ili ne. Prema sadašnjim pravilima, oni mogu da je prime samo u velikim zdravstvenim centrima, u tercijarnim ustanovama. Terapija se za jedan lek dobija jednom mesečno, a za drugi jednom u tri meseca, što je izuzetno komforno za pacijente. Bitno je da kada je dobijaju nisu prehlađeni. Terapiju ne mogu da dobiju osobe sa malignim oboljenjima i oni sa tuberkulozom, jer bi ona mogla da naruši njihovo osnovno oboljenje – navela je dr Milinković Srećković.

Ona je dodala da lekari očekuju da će se u najskorije vreme na listi RFZO-a naći i dva nova biološka leka koja su pokazala još veću efikasnost u lečenju psorijaze, čime će dodatno biti unapređeno lečenje obolelih od ove bolesti.