Predavanje o Erihu Eliši Samlaiću

Predavanje pod nazivom „O muzici kompozitora, muzikologa i dirigenta Eriha Eliše Samlaića povodom obeležavanja 110. godišnjice rođenja” održaće večeras od 18 časova Mirko Jeremić, muzikolog u Jevrejskom kulturnom centru u Beogradu. Ovom prilikom nastupiće i Hor „Braća Baruh”, pod dirigentskim vođstvom Stefana Zekića, koji će izvesti dve Samlaićeve horske kompozicije.

O tome kako je otkrio stvaralaštvo Eriha Samlaića muzikolog Jeremić kaže:

– Sređujući tokom 2020. godine zaostavštinu srpskog kompozitora Milenka Živkovića u SANU, slučajno sam pronašao kompoziciju „Pesnik i proleće”, za dubok muški glas i klavir Eriha Samlaića, za mene u tom trenutku nepoznatog kompozitora. Te iste godine je tema međunarodnog naučnog skupa Filološko-umetničkog fakulteta u Kragujevcu bila „Stradanje/Jevreji”, te sam podstaknut otkrićem ove kompozicije započeo jedno od mojih mnogobrojnih istraživanja kompozitora.

Put je Jeremića vodio od Jevrejske opštine u Zemunu, muzikologa Dušana Mihaleka, preko Jevrejske opštine u Beogradu, Narodne biblioteke Srbije, Muzičke škole „Stanković” do mnogobrojnih internet sajtova na kojima sam sakupljao osnovne podatke.

– Sa različitih strana (iz Hrvatske, Izraela i Beograda) prikupio sam šest od osam kompozicija, koliko je za sada poznato da ih je Samlaić komponovao. U svom kompozitorskom opusu poznato je da ima, pored već pomenute „Pesnik i proleće” i četiri horske kompozicije, dve za violinu i klavir („Sefardska tema sa Balkana” i „Jevrejska melodija sa Balkana”), koje je još 1940. godine izdala američka izdavačka kuća „Transcontinental Music Corporation” iz Njujorka i kompoziciju za glas i kamerni orkestar „Kuda plove naše lađe”. Ušao sam u trag svim njegovim društvenim i profesionalnim aktivnostima kojima je i kao dirigent i kao muzikolog doprineo razumevanju jevrejske muzike.

Kako saznajemo, dirigentska delatnost Samlaića bila je najaktivnija tokom njegovog života u Zagrebu, gde je dirigovao koncertima u zagrebačkoj sinagogi. Iza sebe je, prema rečima Jeremića, ostavio veliki broj muzikoloških radova koji se tiču izučavanja jevrejske muzike i istorije sinagogalnog pevanja. Objavljivao ih je u mnogobrojnim časopisima u Beogradu i u Zagrebu, gde je istraživao zaostavštinu Vjenceslava Novaka, da bi početkom 1941. godine na Beogradskom univerzitetu odbranio doktorsku disertaciju sa temom „Život i delo Vjenceslava Novaka”.

– Bogat i ispunjen život Eriha Samlaića završen je u Jasenovcu 1944. godine. Uhapšen je na železničkoj stanici u Sarajevu, odakle je poslat u Jasenovac gde je nastradao zajedno sa celom svojom porodicom – ističe muzikolog Mirko Jeremić.