„Skupljači perja“ u SNP-u

Predstava „Skupljači perja“ rađena prema istoimenom kultnom filmu Aleksandra Petrovića, u režiji iskusnog makedonskog umetnika Dejana Projkovskog, jednog od vodećih regionalnih reditelja i pedagoga biće premijerno izvedena u sredu uveče, 8. novembra od 19. 30 sati sceni „Pera Dobrinović novosadskog Srpskog narodnog pozorišta. Priča se bazira na životu Roma u jednom selu na severu Vojvodine. Predstava se bavi temama ljubavi, međuetničkim i socijalnim odnosima i prikazuje romski folklor na autentičan, a ne romantizovan način…Adaptaciju i dramaturgiju potpisuje Sašo Dimoski, scenograf je Valentin Svetozarev, kostimografkinja Ivana Ristić. Kompozitor je Oliver Josifovski, a koreografkinja Andreja Kulešević.

-Više od pola veka kasnije, povratak „Skupljačima perja“ je vraćnje stvarnosti bola i radosti slobode, lepote frenetičnog življenja, autentičnosti života, žudnji i strasti, smrti i erosu. To je vraćanje konstanti koja, bez razlike u promeni konteksta, ostaje ista. Njena suština je otporna na društvene promene i predstavlja upravo otpor ukalupljivanju  u konvencije savremenog sveta: toliko da stvori svet dovoljan sam za sebe. „Sakupljači perja“, je himna slobode do koje se uvek stiže usled zatvora pred sopstvenim očima, kaže Projkovski.

Iskusni, intrigantni Dejan Projkovski profilisao se kao reditelj velikih dela svetske klasike, stvarajući predstave sa specifičnim estetskim i inovativnim scenskim jezikom. Za izuzetna umetnička dostignuća dobitnik je brojnih priznanja i nagrada za režiju, pored ostalih na festivalu „Vojdan Černodrinski“, „Stobi“, FIAT, INFANT… Njegove predstave izvođene su na scenama u Italiji, Nemačkoj, Turskoj, Francuskoj, Engleskoj, Srbiji, Hrvatskoj, Poljskoj, Albaniji, Crnoj Gori, Bosni i Hercegovini, Mađarskoj, Bugarskoj, Iranu, Sloveniji.

Film „Skupljači perja“ odavno živi u šarenim oblicima legende, poput izvezenih ukrasa sa romskih marama, zauzimajući tako različita ,a ključna mesta ne samo u sferi naše, već i planetarne kulture. Kao film, kako primećuje Vlastimir Sudar, koji je svojevremeno prikazan u više od stotinu zemalja i imao 200 hiljada prodatih ulaznica samo u Parizu, prestonici Francuske ali i evropskog filma, i uz to dugo bio najgledaniji film u bivšoj Jugoslaviji, onda se i statistički može dokazati njegov izuzetan značaj. A za one koji za brojeve ne mare, pogotovo u domenu umetnosti, ostaje nepoznata kako je jedan film koji prikazuje vrlo osetljivu, a surovu psihološku ljubavnu dramu u prostoru naseljenom najsiromašnijom i najobespravljenijom etničkom zajednicom u Evropi, uspeo da dodirne tolika srca, misli, i rasplamsa polemike, i tako dugo ostane i bitan i savremen.

-Pored toga, „Skupljači perja“ osvojili su gran pri kanskog festivala i bili nominovani za Oskara, ali su i počasno prikazani na otvaranju Prvog svetskog kongresa Roma, u Londonu 1971. godine. Film je tako uveo u svetsku popularnu kulturu zvukove i boje i Romske i balkanske kulture, te 1967. godine, za šta i tada i kasnije nije uvek bilo razumevanja kod nas. Stvarajući u kolektivnoj svesti junaka kakav je Beli Bora, zaslepljen svojom strašću za mladom Tisom koja se i sama grčevito bori za njenu slobodu i pravo izbora, Aleksandar Saša Petrović je proizveo retko hrabar film čiji glavni junak Bora kao da nas iz svoje marginalizovane pozicije pita da li smo predaleko otišli sa našom civilizacijom. Na pozorišnim daskama u Novom Sadu, u Vojvodini gdje su „Skupljači perja“ pre više od pola veka većinom i snimljeni, reditelj Dejan Projkovski nas sada vraća na duge drumove romske, u potrazi za perjem koje se nikad ne da sakupiti, konstatuje Vlastimir Sudar.

U predstavi igraju: Marko Savić, Bojana Milanović, Marta Bereš, Milan Kovačević, Jovana Balašević, Aleksandra Pleskonjić, Gordana Kamenarović, Peđa Marjanović, Mia Simonović, Mirjana Gardinovački, Aleksandar Gajin, Aljoša Đidić, Vukašin Ranđelović, Marko Savković, Dimitrije Aranđelović, Miroslav Fabri, Dušan Jakišić, Ivana Pančić Dobrodolac, Katarina Bradonjić, Simonida Mandić, Aleksandar Sarapa, Anđela Pećinar, Mihajlo Matić, Jovan Živanović, Ivana Krstić, Stefan Beronja, Damjan Mandić, Simon Petković, Iskra Šimon. Tu su i brojni muzičari, i drugi ugledni umetnici.