Kolo srpskih sestara Požarevac – po zavetu Nadežde Petrović

Požarevac – „Zakunimo se da ćemo društvo održati, s njegovom osnovnom svrhom, dok i jedna Srpkinja postoji.” Da od ovog zaveta Nadežde Petrović, jedne od osnivačica Kola srpskih sestara u Srbiji, ne odustaju, potvrdile su članice Kola u Požarevcu, koje su prigodno obeležile 120 godina od osnivanja ovog dobrotvornog i kulturno-prosvetiteljskog ženskog udruženja. Istovremeno, još jedan za njih važan jubilej bio im je u fokusu – 150 godina od rođenja poznate srpske slikarke, dobročiniteljke, ratne bolničarke Nadežde Petrović.

Tim povodom u Centru za kulturu Požarevac priređeno je „ Veče sa Kolom”, u sklopu koga je izvedena monodrama „ Nadežda Petrović”, potresna priča nastala na osnovu originalnih pisama junakinje romana „Boje i barut” Olgice Cice i izabranih stihova Rastka Petrovića i Ljubomira Simovića. Nadeždin lik prenela je glumica Biljana Đurović, koja publici dočarava njen poslednji dan u valjevskoj bolnici gde se borila sa pegavim tifusom. U tim scenama priseća se detalja iz svog života, besmislenosti rata i stradanja, uz nadu da će ozdraviti i nastaviti da pomaže ranjenima i bolesnima.

Biljana je tako dobro donela ulogu Nadežde, predstavila je njen humani i umetnički životni put, ali akcenat je stavljen na njen društveni angažman, na osnivanje i rad u Kolu srpskih sestara i na dobrotvorni rad u valjevskoj bolnici za vreme Prvog svetskog rata, rekla je Jasmina Živković, predsednica Kola srpskih sestara u Požarevcu.

Važan jubilej za ovo udruženje obeležile su i nizom drugih događaja tokom godine. U martu je u Požarevcu priređena izložba fotografija i dokumenata o požarevačkom Kolu od obnavljanja rada do danas. Tradicionalna manifestacija „Posna stiška trpeza” biće priređena početkom decembra, a neizostavan je bio i humanitarni rad. Drugu godinu zaredom ugostile su decu iz Gračanice, koja su tokom sedmodnevnog boravka u Požarevcu imala edukativni program i lepo druženje.

Sa te aktivnosti imamo jednu lepu zbirku umetničkih slika u saradnji sa Udruženjem likovnih stvaralaca „Milena Pavlović Barili” koji su stvarali na temu Kola, hrišćanstva, Kosova i Metohije, identiteta, tradicije. Planiramo da napravimo izložbu, najverovatnije između januara i februara, kada se prožimaju dva važna datuma – dan obnavljanja naše organizacije i dan osnivanja, kaže Jasmina Živković za „Politiku”.

Kolo srpskih sestara u Požarevcu osnovano je 1905. godine, a osnivačica je bila Bosiljka Bosa Pavlović, po ženskoj lozi praunuka Karađorđa Petrovića, inače baka Milene Pavlović Barili. Bila je i prva predsednica i na tom mestu ostala je 25 godina, sve do smrti. Članice požarevačkog Kola su tokom oslobodilačkih ratova 1912–1918. radile u privremenoj vojnoj bolnici, negovale su ranjene vojnike. Posle Prvog svetskog rata osnovale su Dom za zaštitu ratne siročadi. Dva puta im je u dugoj istoriji bio zabranjivan rad. Najpre 1942. godine naredbom nemačke okupacione vlasti, zbog čega su bile primorane da u ratnim godinama nastave da rade pod okriljem Crvenog krsta u Požarevcu. Drugi put, po oslobođenju, kada su nove vlasti 1947. godine želele da raskrste sa svim što je imalo karakter buržoaskog i reakcionarnog, zbog čega Kolo srpskih sestara u Požarevcu, a i u celoj Srbiji, pet decenija nije delovalo. Nesrećna dešavanja na prostorima bivše Jugoslavije bila su povod da se obnovi njihov rad, najpre u Beogradu 1990. godine, a dve godine kasnije i u Požarevcu. Od tada, bez prekida nesebično vode računa o izbeglima, socijalno ugroženima, siromašnoj deci, višečlanim porodicama, samohranim majkama...