Po kome su nazvane naše ulice

Od brojnih, uglavnom novonastalih naselja na području Beograda, Ledine u Novom Beogradu verovatno su u poslednjih dvadesetak godina imale najdinamičniji razvoj i promene. Ovde se u tom razdoblju broj stanovnika udvostručio do sadašnjih blizu 20.000. U istom vremenu izgrađeno je mnoštvo poslovnih objekata, uz desetine višespratnih stambenih zgrada i stotine porodičnih kuća. Zahvaljujući ovoj intenzivnoj stanogradnji mnogi nekadašnji sokaci, zemljani i poljski putevi pretvoreni su u ulice sa svim urbanim obeležjima. Time je u ovom naselju i ukupan broj ulica naglo povećan do sadašnjih oko stotinu. Međutim, najveći deo njih bio je bez imena ili s privremenim nelegalnim nazivom. Stoga je Komisija za spomenike i imenovanje ulica i trgova ove opštine imala pune ruke posla da za svaku ulicu osmisli i odredi budući zvanični naziv, usklađen s odgovarajućim propisima i prihvatljiv za stanovnike koji žive u njima. Za to je, pored uloženog truda, trebalo i dosta znanja i kreativnosti.

U tom smislu, dvadesetak ulica dobilo je nazive prema starim zanatima – Opančarska, Šeširdžijska, Kazandžijska, Zografska, Duborezačka, itd. da bi se na taj način sačuvalo sećanje na nekadašnje zanatske delatnosti, koje su u moderno doba sve ređe, a neke su i iščezle. Tri ulice – Španska, Kiparska i Slovačka – dobile su imena u znak zahvalnosti zemljama Evropske unije koje nisu priznale nezavisnost Kosova.

Najveći broj ulica nazvan je u počast znamenitim svetskim i našim ličnostima u raznim oblastima. Tako je oko 15 ulica „kršteno” po slavnim slikarima – od Leonarda da Vinčija, Ticijana i Direra, preko Rembranta i Rubensa, do kasnijih Van Goga, Tuluz Lotreka, Paula Klea, Gustava Klimta, Šagala, Ilje Rjepina. Svoje ulice u ovom naselju dobili su i neki od najvećih svetskih pisaca – Šekspir, Puškin, Dostojevski, Hemingvej, Pasternak, Tomas Man, ali i neki od naših poznatih književnika – Njegoš, Sterija, Bora Stanković, Domanović, Meša Selimović, Desanka Maksimović, Momo Kapor. Slične počasti ukazane su i nekim istaknutim glumcima, režiserima, muzičarima, pevačima, kompozitorima, naučnicima.

Ipak, nije svaka ulica, po svom položaju, značaju i izgledu, podobna da se nazove imenom neke slavne ličnosti, kao što je, recimo, jedna, ne i jedina, ovdašnja ulica, skrajnuta, beznačajna i neugledna, nazvana po čuvenom svetskom romansijeru, dobitniku Nobelove nagrade za književnost. Nasuprot tome, jedan broj takođe novoformiranih, lepih i sređenih u svakom pogledu ulica u ovom naselju nazvan je po većini nepoznatim ličnostima – Rastislavi Slavi Zagorčić, Jovanki Jeftanović, Dušanu Živkoviću, Nikoli Balogu, Bogomiru Aćimoviću, Petru Anagostiju i drugima, o čijim delima i zaslugama za koje im je ukazana ovako velika počast šira javnost ništa ne zna, pa ni žitelji koji stanuju u dotičnim ulicama. Pošto ovakvih primera ima i u drugim mestima bilo bi svrsishodno da se na tabli na početku takve ulice, pored njenog naziva, stave i osnovni podaci o ličnosti čije ime nosi. To bi bio korisno pre svega građanima koji žive u dotičnim ulicama, ali i svim drugim znatiželjnim prolaznicima.

Sveta Jokić,
Beograd