Subotica podiže spomenik Šandoru Petefiju

Subotica – Grad će podići spomenik Šandoru Petefiju, velikom mađarskom pesniku i rodoljubu, koji je poginuo u revoluciji 1849. godine. Bista pesnika biće postavljena u dvorištu škole koja nosi ime pesnika u Bačkim Vinogradima, subotičkom prigradskom naselju.

Odluku o podizanju spomenika Šandoru Petefiju jednoglasno su doneli odbornici na 44. redovnom zasedanju Skupštine grada. Na taj način okončana je procedura, čiji je prvi korak načinjen 13. februara ove godine kada je skupštinska Komisija za podizanje javnih spomenika prihvatila predlog Udruženja građana „Zrnca peska – Bački Vinogradi” da se postavi bista Šandora Petefija u dvorištu istoimene škole. Udruženje je takođe pribavilo i saglasnost Ministarstva kulture i Ministarstva za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja za podizanje spomenika.

Kako je rečeno u obrazloženju, spomenik se podiže povodom 200 godina od rođenja mađarskog pesnika, te je ovo prigodan i dostojan način da se obeleži život velikog umetnika. Iako je inicijativu podnelo udruženje građana, nju je pre svega pokrenuo i podržao Savez vojvođanskih Mađara, kazao je odbornik ove stranke, a njegova stranačka koleginica u skupštinskim klupama Andrea Salai dodala je da kratka obrazloženja nisu dovoljna da se sagleda umetnički značaj Šandora Petefija i kulturni značaj podizanja spomenika. Sve odborničke grupe podržale su podizanje spomenika Šandoru Petefiju, a odbornica dr Jelica Santrač, iz Nove Demokratske stranke Srbije i Pokreta građanske Subotice sugerisala je i da bi sve škole koje još nemaju bistu ličnosti po kojoj nose ime, trebalo da ih postave. Mirko Bajić, odbornik Saveza bačkih Bunjevaca, čestitao je SVM-u na pokretanju ove inicijative.

Petefi je poginuo u borbama za slobodu Ugarske 1849. godine, sa svega 26 godina, prvu pesmu je objavio 1842. godine ali je njegova poezija vrhunac mađarskog pesništva u 19. veku. Istovremeno, mnogo je uticao i na naše književnike, poput Jovana Jovanovića Zmaja i Đuru Jakšića. Obojica su prevodili Petefijeve pesme na srpski jezik, isto kao i Laza Kostić, ili potom Danilo Kiš.

Inače, 2023. godina u Mađarskoj, kao i u naseljima sa pretežnim mađarskim življem bila je u znaku 200 godina od rođenja Šandora Petefija. Tim povodom u Vojvodini su postavljene pesnikove biste u Kuli, Malom Iđošu i selu Utrinama u opštini Ada. Očekuje se da bista u dvorištu škole koja nosi njegovo ime bude otkrivena 15. marta, na dan početka mađarske revolucije i borbe za slobodu 1848. godine, čiji aktivni učesnik je bio i Petefi.

Prema podacima iz biografije Šandora Petefija, rođen je 1823. godine u mađarskom mestu Kiškereš kao Aleksandar Petrović i po ovim navodima otac mu je bio Srbin Ištvan (Stevan) Petrović, a majka Slovakinja Marija Hruz.