Valjevskih sto godina u novoj Gradskoj galeriji

Valjevo – Predstavljanjem knjige „Valjevo i valjevski kraj na razmeđu vekova (1870–1970)” autora Dejana Popovića i istoimenom izložbom što ih je organizovao Međuopštinski istorijski arhiv Valjevo svečano su u četvrtak uveče otvorena vrata nove Gradske galerije na obali Kolubare, na Trgu vojvode Živojina Mišića. Moderni izložbeni prostor površine 140 kvadratnih metara, nastao je rekonstrukcijom nekadašnjeg objekta Valjevske banke koji je postao vlasništvo grada i poveren je na korišćenje i staranje ovdašnjem Narodnom muzeju. Uz dogovor i saglasnost gradskog Zavoda za zaštitu spomenika, radovi na rekonstrukciji trajali su oko četiri meseca i koštali 21 milion dinara, što je obezbeđeno iz lokalnog budžeta.

– Reprezentativni prostor na obali Kolubare otvoren je za programe svih ustanova kulture u našem gradu i za sve naše sugrađane. Zainteresovanoj publici i stručnoj javnosti učinićemo dostupnim i izabrane sadržaje savremenog stvaralaštva i likovne umetnosti – saopštila je Jelena Nikolić Lekić, direktorka Narodnog muzeja.

Na svečanom otvaranju Gradske galerije Međuopštinski istorijski arhiv priredio je promociju knjige svog saradnika, istoričara Dejana Popovića „Valjevo i valjevski kraj na razmeđu vekova (1870–1970)”, kojom je, prema rečima direktorke arhiva Bojane Savčić, „zaokružen i čitalačkoj publici predstavljen čitav jedan svet koji arhive kao mesta sabiranja, sređivanja i čuvanja dokumenata kao istorijskih izvora prvog reda, prepoznaje kao predane čuvare kulturnog i nacionalnog identiteta jednog naroda”. Istoimena izložba, dodala je ona, daje „delić društvenog, poslovnog i kulturnog života Valjevaca tokom perioda što obuhvata mnoštvo ratnih stradanja u kojem su se rađali u jednoj, živeli i umirali u drugoj, trećoj ili čak četvrtoj državi, a da se nisu pomakli iz mesta rođenja”.

Retke su knjige, monografije ovog tipa, jer je metodološki teško objasniti sve moguće elemente, mozaike jednog grada – kulturne, istorijske, socijalne i sve druge, a ova knjiga je na neki način skupila sve to i prikazala kako jedan grad izgleda, istakao je dr Milić J. Milićević, viši naučni saradnik Istorijskog instituta u Beogradu, dajući stručni prikaz dela „Valjevo i valjevski kraj na razmeđu vekova (1870–1970)”.

– Zdušno sam podržao monografiju, smatram da je ona jedan reprezent Valjeva. To je grad koji zaista zaslužuje određenu ulogu u srpskoj civilizaciji i to treba na dostojan način i pokazati – rekao je Milićević.

Autor Dejan Popović poručio je da mu je želja bila da prikaže istoriju Valjeva u stogodišnjem periodu, u kolažnom tipu... Zbog toga su tu, kako je rekao, i priča o kulturnim dešavanjima i neki pojmovi ratne privrede i prikaz kako su ljudi živeli u tim teškim vremenima, zatim podaci o humanitarnim pitanjima u gradu, kao i priče iz čaršije...

Valutno pitanje

Autor Popović u svom delu koje je predstavljeno na otvaranju Gradske galerije kao posebno interesantnu temu istakao je takozvano valutno pitanje koje je bilo aktuelno u novostvorenoj državi Srba, Hrvata i Slovenaca tokom 1919. i 1920. godine, odnosno od 1918. do 1921. Tada je u opticaju bilo mnoštvo novčanica koje su se pojavljivale na ovom prostoru, ne samo naših, već i mnogih drugih, stranih, što je i prikazano na izložbenim panelima.