Kako oživeti periferiju Beograda

Pišem vam kako bih ukazao nadležnima i zamolio za spasavanje dela Beograda od daljeg izumiranja. Naime, na teritoriji Beograda putevi do pojedinih naselja su gabarita kao pre sedamdesetak godina. Ovakva situacija dovela je drastičnog pada broja stanovnika. Opadanje broja stanovnika dovelo je do redukcije javnog prevoza koja je opet uticala na smanjenje broja stanovnika i tako ukrug. Brže saobraćajnice za ove prostore su auto-put Beograd–Niš i auto-put „Miloš Veliki”. Koriste ih naselja koja su blizu njih, što je i vidljivo iz broja njihovih stanovnika, prema popisu.

Sada se iz Beograda za jedan sat stiže do Mađarske, Hrvatske, Bosne i Hercegovine, Rumunije i najvećeg dela ostatka Srbije. Isto toliko vremena potrebno je da se automobilom stigne do znatnog broja naselja na teritoriji Beograda. Svakodnevno se najavljuje i promoviše gradnja magistralnih i auto-puteva širom Srbije, što je u svakom slučaju pozitivno. Negativno je što su neka područja decenijama zapostavljena.

U „Politici” je 28. februara 2016. godine objavljen divan članak, autora Dejana Aleksića i Radojke Ćoralić, pod naslovom „Život u prestoničkom selu: Beograd oteo omladinu iz Sibnice”. Ovaj članak je dostupan i na sajtu lista „Politika”. Predlažem čitaocima da ga pročitaju, uz napomenu da je 10 godina posle objavljivanja članka život u pomenutom „prestoničkom selu” sve sumorniji, a broj stanovnika (naročito dece) sve manji.

Rođen sam 1947. godine u Sibnici, gde sam završio osmogodišnju školu. Po završetku škole odselio sam se u Beograd i sada nekoliko puta godišnje odlazim da obiđem dedovinu, ponekad i s decom i unucima. Kuća sa bunarskom vodom, na placu od tri hektara, kao i mnoge druge u okolini, zvrji prazna. Iznosim konkretne podatke o izumiranju naselja Sibnica, uz napomenu da je situacija slična i u okolnim naseljima.

Sibnica je najveće naselje po površini u opštini Sopot. Kada sam išao u osnovnu školu, prvi razred upisivalo je trideset do četrdeset đaka. U petom razredu pridruživali su nam se đaci iz susednih naselja: Mirosaljaca, Dučine, Stojnika, Slatine... Sada se u ovom naselju tridesetak dece rodi za petnaestak godina. Ova deca prva četiri razreda završavaju u osnovnoj školi u Sibnici, pa u preostala četiri razreda idu u osnovnu školu u Rogači.

Od 1948. godine, otkako se vrši popis, broj stanovnika u Sibnici sve više se smanjivao. Godina 1948. bilo ih je 1.567, 1953. u Sibnici je živelo 1.546 ljudi, 1961. bilo je 1.346 stanovnika, 1971. broj se smanjio na 1.144, 1981. godine na 960, 1991. ostalo ih je 754, 2002. bilo ih je 686, 2011. Sibnica je imala 573 žitelja, a 2022. samo 532.

Situacija je slična i u okolnim naseljima. Pedesetih godina prošlog veka javni prevoz za Beograd je bio direktan, sa punim zglobnim autobusima koji su kretali iz Sibnice. Sada direktnog javnog prevoza nema. Mora se ići do Barajeva ili do Sopota, pa za Beograd. Nekada su u naselju bile tri prodavnice, tri kafane, apoteka, pošta. Sada ima samo poštu i jednu prodavnicu. S obzirom na to da su vlasnici prodavnice blizu penzije i ona će uskoro biti zatvorena. Posle toga, po veknu hleba žitelji će morati autobusom do Sopota ili Barajeva.

Najveći deo iseljenih nastanjen je na teritorijama opština Čukarica i Rakovica, pa bi logičan početak brze saobraćajnice bio od obilaznice oko Beograda kod petlje Orlovača i dalje Ibarskom magistralom do skretanja za Ripanj. Saobraćajnica bi produžavala Lipovačkom šumom između Ripanja i Barajeva. Zatim bi se protezala preko područja koje obuhvata sledeća naselja: Lisović, Beljina, Manić, Slatina, Sibnica, Arapovac, Mirosaljci, Tulež, Venčane, Darosava (Partizani), Bukovik, Aranđelovac. U okolini Aranđelovca bila bi spojena s brzom saobraćajnicom Loznica–Aranđelovac–Svilajnac.

Milan Milijanović,
sci. za e-poslovanje, dipl. inž. kibernetike