Proti okupator zabranio da pominje ime kralja Petra

Nikome na tlu Srbije nije bilo lako kad je austrougarski okupator nakon 1915. ovde zaveo strahovladu. Te okupacione nevolje, kao što biva, najteže su pogađale srpske žene i nejač, sirotinju i neuke. Ali ni retki učeni Srbi, koji su s narodom ostali u okupiranoj otadžbini, nisu pošteđeni zabrana i nametanja.

Jedan od njih, sveštenik iz Seče Reke kod Kosjerića Novak Milošević (1843–1930), protojerej stavrofor, poslanik i hroničar, uvažen je bio u svom kraju. Zapopio se mlad u sečorečkoj crkvi, još pre srpsko-turskih ratova 1876–1878, u kojima je kao vojni sveštenik učestvovao, pa je već u poznim godinama bio kad su buknuli najpre balkanski, a onda i Veliki rat.

O sudbini prote Novaka, kao i niza drugih kosjerićkih sveštenika i učitelja tog doba piše knjiga „Krst i pero” plodnog autora Milijana Despotovića, iza koga je pola veka značajnog književnog stvaranja.

„Kako crkva u Ražani (blizu Seče Reke) nije imala stalnog sveštenika u toku balkanskih i Prvog svetskog rata, u njoj su crkvene poslove obavljali sveštenici iz okolnih crkava. Tako je tokom 1912, 1916. i 1917. povremeno u Ražani bogoslužio i pop Novak Milošević. Ipak, većinu vremena austrougarske okupacije (1915–1918) ovaj prota je proveo u svojoj parohiji u Sečoj Reci, pod prismotrom okupacionih vlasti. One su mu, čak i zvanično, skretale pažnju na to da prilikom službe božje ne sme pominjati ime kralja Petra Prvog Karađorđevića.

Prota Novak Milošević je dočekao oslobođenje i stvaranje nove države. Svešteničku dužnost je obavljao do smrti 1930. godine. Počiva u Sečoj Reci. Za zasluge koje je imao odlikovan je crkvenim i državnim priznanjima: protskim činom, naprsnim krstom, Takovskim krstom i Ordenom Svetog Save trećeg stepena. Novak je imao sina Bogoljuba koji je bio sveštenik u sečorečkoj crkvi, potom valjevski okružni protojerej, a penzionisan kao sveštenik u Crkvi Svetog Save na Vračaru”, navodi se u knjizi „Krst i pero”.

Sadržajan je životopis prote Novaka Miloševića, koji je bogosloviju završio davne 1865. u Beogradu. Prvo je postavljen za učitelja u bajinobaštanskoj Rogačici, gde se oženio Ružicom Đurić. Potom se zapopio u sečorečkoj Crkvi Svetog Đorđa i tu dobio službu u kojoj će ostati 64 godine.

„U Sečoj Reci je vodio akciju gradnje škole koja je završena 1886. godine, a 1900. započeo akciju oko gradnje crkve koju će završiti 1924. Pored duhovnog posla bavio se politikom, osnivač je Narodne radikalne stranke 1881. godine. Od 1875. do 1884. on je poslanik u Skupštini Srbije. Učestvujući kao vojni sveštenik u srpsko-turskim ratovima vodio je zapise o pripadnicima narodne vojske iz Seče Reke, beležeći i imena nastradalih. To je dragocen dokument danas kad dosta toga nije sačuvano, čak je zub vremena i kamene knjige (krajputaše) oštetio.”

Prota je beležio i važne činjenice iz istorije svoje parohije, posebno one koje su se odnosile na tragove ranijeg postojanja crkve u ovom kraju.

„Bio je neumorni zagovornik obrazovanja dece, može se kazati umolnik roditelja da ih u školu redovno šalju. ’Bez znanja nema trajanja, ni nas ni države’”, zapisao je u svom dnevniku, što je u ovo doba zabeleženo o Novaku Miloševiću u biografskom leksikonu „Krst i pero”.