Nova „realnost” na crtežima

U beogradskoj Galeriji Rima do 20. decembra traje izložba crteža Marka Velka, nastalih u periodu između 2020. i 2023. godine. Stvarajući tehnikom ugljena na papiru, umetnik nas ovom izložbom uvodi u svet sopstvene fantazije, u kojem su reference iz istorije umetnosti i književnosti samo fragmenti nove, slojevite „realnosti” promenjenih značenja.

Kako ističu iz ove galerije, snovi, fantazije, oživljene istorijske ličnosti, književni i likovni subjekti fragmenti su crteža Marka Velka koji se prepliću i naposletku srastaju u celovit prikaz jedne druge „stvarnosti”, koja nas, posredstvom temeljno promišljenog i preciznog gesta, uvlači u sliku. Francuski likovni kritičar Olivije Keplan u katalogu izložbe, poredeći doživljaj Velkovih crteža sa predolujnim momentom navodi da umetnik „uklanja prizore prikupljene iz tekućih događaja i pretvara ih u crno-beli svet grafike, u sivilo rendgenskog snimka, u paradoks prastarih likova koji više govore o vremenu u kojem živimo nego neprestano bombardovanje informacijama preko društvenih mreža” i dodaje: „Duboko crnilo crta, blistava belina površina, krhkost fakture crteža, sve nas to suočava s priviđenjem gde ništa nije nedorečeno, gde osećanja opasnosti, straha, bega, u prisustvu te beskrajne pretnje stvaraju alegoriju našeg vremena.”

Složenost i dubina Velkovih crteža ogleda se u neprestanom preobražaju značenja i u sučeljavanju gradivnih elemenata prizora o čemu Keplan piše: „Marko Velk postiže te čudesne trenutke kao slivene prizore pomoću snova i umetnosti, umetnosti koja prihvata nauku i basnu koliko i naučnu fantastiku, u pokušaju da ispita šta može biti imenovano, a šta ostaje bezimeno. Ono što može da se inherentno  prepozna, pred našim očima se menja u nepoznato biće. Više nego ikad vidljivo u Velkovim delima prisutno je samo zahvaljujući nevidljivom koje mu pomaže da postoji. Reći to, znači igrati se s apstraktnim i figurativnim, sa snoviđenim i predosećanim, odnosno govori o metodičnom eksperimentu s primenom postojeće slobode.”

Marko Velk rođen je 1969. godine u Splitu (Hrvatska). Diplomirao je 1994. na Akademiji primenjenih umetnosti u Parizu. Od 2000. priredio je brojne samostalne i učestvovao na više od stotinu grupnih izložbi. Radove je izlagao primarno u Francuskoj ali i u Njujorku (SAD), gde je živeo i radio od 2011. do 2019, kao i u Nemačkoj, Belgiji, Austriji, Grčkoj, Srbiji, Hrvatskoj, Meksiku itd. Dobitnik je brojnih priznanja, uključujući nagradu Akademije likovnih umetnosti „Pjer Karden” u Parizu (2009), prvu nagradu fondacije Međunarodnog centra za savremenu štampu 2009, kao i prvih nagrada koje dodeljuju „Svarovski” (1999) i „Lefranc & Bourgeois” (1997). Njegova dela nalaze se u kolekciji Centra „Žorž Pompidu” u Parizu, Nacionalnoj biblioteci Francuske u Parizu, Muzeju savremene umetnosti u Beogradu i De Bayser kolekciji crteža u Parizu. Živi i radi u Parizu od 2019. godine.