Festival po meri gledaoca

Beše mu, odjekuje Vranjem od davnina. Mnogo toga nestaje i iščezava u Vranju, i drugde, ali se „Borini pozorišni dani” drže, i ove godine su nedavno održani 28. put. Vranju, Aleksandrovcu Župskom, na primer, kao i većini gradova i varošica južno od Jagodine, nedostaju materijalna, i druga sredstva, da bi se, u ovim sredinama, razvijao bogatiji kulturni, umetnički, civilizacijski život. Novi resorni ministar je na otvaranju ovogodišnjih „Borinih pozorišnih dana” najavio veća ulaganja u ove delove Srbije gde život, onaj nasušni, kulturni i umetnički, siromašan, oskudan, teško da se bez pomoći i razumevanja „nove kulturne politike”, može unaprediti, obogatiti.

Otuda je svaka manifestacija, pozorišna, filmska, muzička, književna u ovim opštinama od posebnog značaja. Za pohvalu su pozorišni festivali u Jagodini, „Dani komedije”, kao i „Borini pozorišni dani” u Vranju koji se, uprkos „teškim vremenima”, blagodareći upornosti i umešnosti pozorišnih ljudi sa uspehom održavaju decenijama i sve su više zaštitni znaci ovih gradova čija lica menjaju. Dugogodišnji upravnik, glumac, reditelj u pozorištu „Bora Stanković”, Rade Radivojević, skromnim sredstvima opštine, Ministarstva kulture i sponzora, organizuje „Borine pozorišne dane”. To su, odista, lepi dani za Vranjance i njihove susede, gotovo jedina prilika kada u svojoj sredini, u svom nevelikom, ali sređenom teatru mogu da vide predstave drugih srpskih pozorišta, iz Beograda, Novog Sada, Kruševca, Zrenjanina, Sombora, Kragujevca, Leskovca, Zaječara, Niša, Šapca. To je i prilika da glumci iz Vranja sravne i uporede ono što sami znaju i umeju, što stvaraju i igraju, sa predstavama u razvijenijim i bogatijim pozorišnim sredinama. Iako ulaznice, osobito za predstave beogradskih pozorišta, za socijalne i finansijske prilike ljudi u ovom kraju, nisu jeftine, pozorišna dvorana teatra „Bora Stanković” je svake večeri prepuna, ispunjena, pre svega, mladim ljudima.

Ove godine selektor Rade Radivojević sačinio je, kao i obično, uostalom, repertoar primeren vranjskoj publici koju u dušu poznaje. Komedije lakšeg tipa, melodrama, domaća drama, nove ratne, i ne samo ratne stvarnosti, i po pravilu, jedno delo Bore Stankovića ili nekog drugog klasika. Ove godine je to bio istraživački rad Nebojše Dugalića kao reditelja sa „Paviljonom br. 6” Antona Pavloviča Čehova. Reč je, pretežno, o predstavama sa manje lica, lako pokretnim, sa poznatijim glumačkim imenima, o predstavama koje nastaju u manjim pozorištima i scenama, u „Pozorištu Slavija”, „Favi teatru”, o manjim projektima „Zvezdara teatra”, Narodnog pozorišta, Ateljea 212, Beogradskog dramskog pozorišta i drugih.

Svake godine selektor uvršćuje u repertoar „Borinih pozorišnih dana” bar jednu ansambl predstavu sa visokim umetničkim pretenzijama i priznanjima. Ove godine je to bila višestruko nagrađivana predstava Beogradskog dramskog pozorišta „Ćeif” Mirze Fehimovića, u režiji Egona Savina, koju je stručni žiri, i na ovom festivalu, proglasio za najbolju. Krvavu priču iz naše nove, surove, lične i istorijske stvarnosti, Egon Savin je teatralizovao, emotivno i ideološki, ekonomično, u delikatnoj pozorišnoj i političkoj ravnoteži, skriveno, verodostojno, dramatično, i sa dozom humora koji život i teatar brani, sa neuništivom voljom i nadom za životom u ljudskosti, izvan mržnje, verskih, nacionalnih i političkih predrasuda. Sa mislima i očima izvan svakog zla, rekao bi Dis.

Pored Milana – Laneta Gutovića kao dvostruko nagrađenog glumca, komičara visokog reda koji je, odista, šarmirao Vranjance, timu najboljih glumaca valja pridružiti Dušanku Stojanović, Ljubomira Bandovića, Radmilu Tomović, Nebojšu Ljubišića, Slobodana Ćustića iz predstave „Ćeif”, zatim Vanju Ejdus kao Doru u predstavi Narodnog pozorišta iz Beograda „Seksualne neuroze naših roditelja”, u režiji Tanje Mandić-Rigonat; Radoslava Radivojevića kod Ragina u „Paviljonu br. 6.” u izvođenju teatra „Bora Stanković” iz Vranja, u režiji Nebojše Dugalića; Dragana Marjanovića kao Kneza u predstavi Narodnog pozorišta iz Leskovca „Paviljoni” Milene Marković, u režiji Vladimira Lazića; Radmilu Đorđević u ulozi Marije Kalić u predstavi pozorišta „Bora Stanković” „Suze su O. K.” Mirjane Bobić-Mojsilović, u režiji Ane Radivojević-Zdravković. Među mlađim glumcima zapaženiji su bili Vuk Saletović, koga je Komercijalna banka nagradila kao najboljeg mladog glumca, zatim Bojana Tušek, Dragan Marinković, Bojan Veljović, Nikola Pantović, Milan Vasić, Bojan Jovanović.

Široka, osetljiva, pa dirljiva, narcisoidna, unižena i uvređena umetnička duša koja progovara iz zavodljive melodrame „Suze su O. K.” Mirjane Bobić-Mojsilović, duhovito je, sa humornim digresijama i doradama, branjena i prokazivana u predstavi teatra „Bora Stanković”, u režiji Ane Radivojević-Zdravković. U kontrastu sa komičkim improvizacijama u kojima se glumci teatra „Bora Stanković” sasvim dobro snalaze, dramsko zrno melodrame, sa uspehom i uverljivošću su zastupali i branili Radmila Đorđević kao Klara i ostareli, prokazani pesnik Viktor Novak, u tumačenju Dragana Stankovića. U čast nagrađenih, Aleksandra Manasijević i Dragan Živković igrali su „Tange”, erotsku komediju na vranjanski način, i kako ovaj žanr zamišlja vrcavi Srboljub Aritonović. Opsednuta glumom, još uvek mlada i mladalački neodoljiva, zanesena i darovita, Aleksandra Manasijević je sve bliža ostvarenju svog odlučnog sna: biti glumica, biti zvezda!

Festival po meri gledališta; festival kakav zavređuju i drugi gradovi i varoši centralne i južne Srbije.