Uvela srpske pisce na poljsko književno tržište

Preminula je Danuta Ćirlić Strašinjska, vrstan poznavalac i prevodilac naše književnosti, kojoj pripadaju zasluge za uvođenje najznačajnijih srpskih pisaca na poljsko književno tržište.

Rođena je 1930. godine u gradu Kjelce u centralnoj Poljskoj. Studirala je poljsku književnost na Varšavskom univerzitetu, završivši studije magistraturom. Najpre je radila kao urednik u varšavskoj izdavačkoj kući „Čitalac” (1950–1970). Istovremeno je u nizu književnih časopisa objavljivala tekstove o značajnim srpskim i jugoslovenskim piscima. Sa solidnim književnim iskustvom radila je od 1971. do 1990. godine kao urednik u poznatom časopisu „Književnost u svetu” na prikazivanju i prevođenju srpske i jugoslovenske književnosti, posvećujući im katkad celokupne brojeve (300–400 strana). Bila je član Udruženja poljskih pisaca i Poljskog PEN kluba.

Udavši se za Srbina Branka Ćirlića, naučila je srpski i počela da prevodi najpre srpsku književnost, a c vremenom naučivši i ostale jugoslovenske jezike, prevodila je hrvatsku, bosansku i makedonsku književnost. Pretežno prozu i drame, u manjoj meri poeziju.

Vrstan poznavalac i prevodilac srpske književnosti, posebno drame, jeste njena kćerka Dorota Ćirlić Mencel, dugogodišnji saradnik časopisa „Dijalog”, u kome je objavila brojne drame srpskih i jugoslovenskih dramskih pisaca i radove kritičara i teoretičara pozorišta. Gostovala je i gostuje na najznačajnijim srpskim pozorišnim festivalima.

Danuta je na poljsko književno tržište uvela iz Srbije najznačajnije pisce: Danila Kiša sa celokupnim književnim opusom, sa celokupnim književnim opusom takođe Miodraga Bulatovića, sa tiražima od 50.000, zatim knjige Miloša Crnjanskog, Milorada Pavića, Bore Ćosića, Grozdane Olujić, Filipa Davida, Mirka Kovača, Svetislava Basare i niza drugih, dok su joj godine i zdravstveno stanje to dopuštali. Hrvatsku je najpre predstavila poznatim polonistom Julijem Benešićem, zatim proznim piscima, esejistima i pesnicima Ivanom Kušanom, Slobodanom Novakom, Predragom Matvejevićem, Krstom Špoljarom, Dubravkom Ugrešić; BiH je predstavila Marinom Trumić, Stevanom Tontićem, Izetom Sarajlićem; Makedoniju Živkom Čingom, Lidijom Dimkovskom, Gojkom Zdraveskim i mnogim drugim.

Pored proze prevodila je i drame Dušana Kovačevića, Danila Kiša, Miodraga Žalice, Gorana Stefanovskog, Tomislava Zajeca, koje su objavljivane u časopisima i prikazivane u poljskim pozorištima i na radiju.

Za celokupan prevodilački opus dobila je Orden jugoslovenske zastave sa zlatnom zvezdom, Nagradu Srpskog PEN kluba, Nagradu Udruženja makedonskih prevodilaca, Poljskog udruženja pisaca (ZAiKS) i Udruženja poljskih prevodilaca.

Nažalost, dugo nećemo imati takvog poznavaoca i prevodioca naše književnosti. Veliko joj hvala za sve što je na planu srpske kulture i književnosti za nas učinila.