Smrt „Dubokog grla”

Od našeg stalnog dopisnika
Vašington, 19.decembra – Poživeo je poduže za čoveka koji je, ispovešću novinarima, promenio istoriju SAD, kao i opšti odnos između lojalnosti vlastima i obaveze prema demokratskom sistemu. Život je, u kalifornijskom mestu Santa Rosa, otkazao podršku neposlušnom Marku Feltu – ali tek kad je on, kao nekadašnji broj 2 u hijerarhiji Federalnog istražnog biroa (FBI) i „nepodobnik”, poodmakao u 96. godini.

Felt je iskazima reporterima „Vašington posta” Bobu Vudvordu i Karlu Bernstinu bitno doprineo da 1974. Ričard Nikson postane prvi i jedini američki predsednik koji je bio primoran da podnese ostavku. Obavestio ih je o detaljima operacija unutrašnjeg špijuniranja, prisluškivanja domaćih političkih protivnika, koje je republikanski šef Bele kuće primenjivao prema rivalskim demokratama, da bi široki odjek napisa u „Postu” Niksona nagnao na povlačenje s položaja nosioca najviše izvršne funkcije u SAD.

Felt će biti zapamćen kao simbol moći „insajdera” u preispitivanju postupaka vrhovne vlasti, kao i dometa istraživačkog novinarstva. Niti bi „Postovi” reporteri uspeli bez njega, niti bi on – povređen zbog izostalog a očekivanog unapređenja – uspeo bez njih.

Predstavljan je kao „Duboko grlo”, što je nadimak preuzet iz pornografskog filma, sve dok u proleće 2005. nije otkrio svoju ulogu u „aferi Votergejt”. Sada ga više nema. Ali, ostavio je trag. Koji, doduše, izgleda dublji – kad se u obzir uzmu sve docnije a pogotovu postojeće neprikladnosti – od spremnosti za dalju primenu njegovog metoda i podrazumevajućih posledica…