Raznolikost rituala pred strahom od smrti

Čajetina – Jačanje zajedništva je moguć odgovor pred neminovnošću umiranja, a odnosi prema smrti raznoliki su u nacionalnim tradicijama, kao i običajna verovanja, ritualni predmeti, nadgrobni spomenici... To poručuje intrigantna izložba beogradskog Etnografskog muzeja „Timor Mortis: Strah od smrti”, minule sedmice otvorena u čajetinskoj biblioteci „Ljubiša R. Đenić”. Autor te postavke, ovde realizovane u saradnji sa ambasadom Meksika u Beogradu i Etnografskim muzejom, jeste muzejski savetnik Saša Srećković, uz koautorstvo muzejske savetnice Aleksandre Levnajić.

Na otvaranju se prisutnima, uz ostale, obratila Flor de Liz Vaskez Munjoz, zamenica ambasadora Meksika, govoreći o načinima obeležavanja sećanja na umrle u toj državi, gde se veruje da mrtvi preduzimaju putovanje silazeći u dubine kroz devet različitih nivoa do zemlje mrtvih. Prikazana je, naravno, i srpska običajna tradicija sa molitvama za pokojne na zadušnice, paljenjem sveća, žitom, vinom... Izloženi su amajlije, simboli, nadgrobni spomenici, vizuelni zapisi koji osvetljavaju i upoređuju rituale, verovanja i načine na koje je čovek tokom vekova pokušavao da se izbori sa strahom od prolaznosti. Autori ističu da izložba ne otkriva samo etnografske činjenice već podstiče posetioce da razmišljaju o sopstvenom doživljaju smrtnosti, trajanja, pamćenja i kulturnog nasleđa.

Posetioci ove izložbe u Čajetini imali su dan kasnije i priliku da prisustvuju stručnom vođenju kroz tu postavku, kada im je autor Saša Srećković detaljnije predstavio značenje izloženih predmeta, simbole, rituale i istraživački proces koji stoji iza koncepta „Timor Mortis”. Izložba je otvorena u čajetinskoj biblioteci do 25. decembra.