Tusk optužen za prekrajanje državne istorije

Poljska politička scena uzburkana je nakon novogodišnjeg obraćanja premijera Donalda Tuska, u kojem je izneo tvrdnju da će 2026. godina označiti 1001. godišnjicu osnivanja države. Opozicioni poslanici i deo javnosti optužili su šefa vlade za namerno iskrivljavanje istorijskih činjenica i pokušaj prekrajanja nacionalnog identiteta, prenose poljski mediji.

U spornom obraćanju naciji, Tusk je naveo da Poljska ulazi u drugi milenijum svoje državnosti, što je izazvalo oštre reakcije, s obzirom na to da se u poljskoj istoriografiji kao ključni datum nastanka države tradicionalno uzima 966. godina. Te godine je knez Mješko I primio hrišćanstvo po latinskom obredu, događaj koji se smatra temeljem poljske državnosti i ulaskom zemlje u krug hrišćanske Evrope. Upravo taj jubilej Poljska je svečano obeležila 1966. godine, proslavljajući milenijum krštenja.

Nakon što je Tuskova izjava dospela u javnost, usledio je politički skandal. Predstavnici opozicije optužili su premijera da svesno relativizuje hrišćanske korene Poljske i da datumima manipuliše u skladu sa sopstvenim ideološkim stavovima.

„Nije tajna da Tusk hrišćansko nasleđe naše domovine smatra gnusnim, ali čak i učenici osnovne škole znaju da počeci naše istorije datiraju od krštenja Poljske“, izjavio je Marijuš Blaščak, predsednik poslaničkog kluba stranke Pravo i pravda. On je ocenio da se premijer može s pravom osumnjičiti za pokušaj prekrajanja istorije u političke svrhe.

Kritici su se pridružili i pojedini istoričari. Poljski publicista i istoričar Kamil Janicki ocenio je da je izjava iz novogodišnjeg obraćanja bila najmanje neobična i da je delovala kao namerna provokacija javnosti, imajući u vidu dobro poznat konsenzus oko 966. godine kao simboličnog početka poljske državnosti.

Ceo slučaj dodatno je pojačao već postojeće političke i ideološke podele u Poljskoj, gde se pitanja odnosa prema istoriji, hrišćanskom nasleđu i nacionalnom identitetu sve češće nalaze u središtu oštrih političkih sukoba.

Istovremeno, poljski mediji podsećaju da se u zemlji poslednjih meseci primećuje i rast uticaja političkih snaga koje se zalažu za preispitivanje spoljnopolitičkog kursa i poboljšanje odnosa sa Rusijom, što celom sporu daje i širi politički kontekst.