Kad „Sakupljačice perja” stvaraju

Niš – U Galeriji „Art55” u Nišu danas će biti otvorena izložba slika „Sakupljačice perja”, posvećena desetogodišnjici rada Feminističke likovne kolonije Sićevo i trajaće do 5. februara.

U sklopu izložbe biće predstavljena 24 pažljivo odabrana rada 24 likovne umetnice koja su obeležila prvu deceniju postojanja kolonije – i koja spajajući umetnički talenat i poruku najbolje reprezentuju ono što kolonija jeste.

– Naziv izložbe simbolički upućuje na proces pažljivog sakupljanja iskustva, fragmenata ličnih i kolektivnih istorija, umetničkih pozicioniranja, praksi kao i feminističkih perspektiva koje su se tokom godina taložile u okviru kolonije. „Sakupljačice perja” nisu samo autorke pojedinačnih radova, već i nositeljke jednog kontinuiranog procesa u kome se umetnost gradi kao prostor slobode, solidarnosti, otpora i vidljivosti ženskih iskustava – rečeno je iz Centra za devojke, koji iza izložbe stoji kao organizator.

Ističe se značaj kolonije u minulih deset godina i njen doprinos u afirmaciji, ne toliko same umetnosti, koliko određenih tema kroz umetnost vezanih za žensku percepciju sveta – položaj, seksualnost, neravnopravnost, odnosno, tema koje su bile retke u umetničko-likovnom izrazu.

– Na Feminističkoj likovnoj koloniji tematski okvir radova je doslovno usmeren ka pitanjima ženskog tela i seksualnosti, ženskog pogleda na svet, nasilja nad ženama, pobune, emocija i političkih dimenzija rodne (ne)ravnopravnosti. U umetničkom polju koji je vekovima sistematski marginalizovao žensko stvaralaštvo, kolonija se pozicionira kao prostor reafirmacije – mesto na kome žena stvara, misli, oseća i govori slobodno – takođe su naveli iz Centra za devojke.

Feministička likovna kolonija nastala je 2015. godine na 110 godina od osnivanja prve (prave) Likovne kolonije u Sićevu, verovatno najznačajnije umetničke institucije te vrste u ovom delu Evrope, čija je osnivačica bila slavna srpska slikarka Nadežda Petrović.

Valja reći da „mlađa kolonija” nije nastala kao ogranak ili produžetak originalne i starije kolonije, već više kao njeno kritičko ogledalo – umetnička intervencija koja u isti prostor upisuje glasove, koji su po mišljenju osnivačica – decenijama izostavljeni iz kanona istorije umetnosti i slikarstva.

Shodno tome, da ne bude zabune, dve kolonije imaju kritičko-dijalektički odnos, pogotovo druga prema prvoj, ali u pogledu organizacije i upravljačke strukture one nisu jedno telo.

Osnivanje Feminističke kolonije 2015. godine u određenim krugovima izazvalo je oprez, distancu i kritiku, pre svega jer se zadire u prostor i nasleđe čuvene Likovne kolonije Sićevo i njenu nespornu istorijsko-tradicionalnu dimenziju koja je bez konkurencije na ovim prostorima. Kao argument često se ističe: ako je srpski umetnički kanon marginalizovao žensko stvaralaštvo i ako je to radila i Likovna kolonija Sićevo, kako je onda njena osnivačica još 1905. bila Nadežda Petrović.

Ipak, nasuprot tome, govori se da Feministička kolonija ne kritikuje izostanak ženskog stvaralaštva nego ženskih tema i motiva u stvaralaštvu, zapravo, da kritikuje strogo patrijarhalnu vizuru u umetničkom izrazu, čak i kod ženskih autora. Takođe, više puta je napomenuto – da mlađa kolonija ne odbacuje stariju već da je slavi – samo je pride sadržajno nadopunjuje.

Neke od autorki koje će biti predstavljene na izložbi „Sakupljačice perja” u Galeriji „Art55” su – Nevena Stefanović, Marija Jevtić, Emina Handžić, Lea Čepić, Ivana Puškaš, Sanja Solunac i druge.

Organizator, Centar za devojke, kao udruženje građanki bavi se afirmacijom ženskog stvaralaštva, prevencijom nasilja nad decom i ženama i podrškom žrtvama nasilja. Udruženje je osnovano u Nišu 1998. godine.