Nerazvijene opštine u spirali iseljavanja

Ministar zadužen za unapređenje razvoja nedovoljno razvijenih opština Novica Tončev rekao je danas da se te opštine suočavaju sa brojnim problemima kao što su odlazak mladih i školovanih ljudi i izrazito loša demografska slika, što kako je naveo, zahteva sistemske i dugoročne mere podrške.

Tončev je na sednici vlade Srbije rekao povodom napisa pojedinih medija o zatvaranju poslovnica banaka u Dimitrovgradu i drugim manjim opštinama, da država ima mogućnost da ovaj trenutni problem ublaži otvaranjem šaltera i ispostava banke Poštanske štedionice, saopšteno je iz njegovog kabineta.

U cilju omogućavanja efikasnije naplate javnih prihoda, uz istovremeno očuvanje pravičnosti, bez dovođenja građana u neravnopravan ili nepovoljniji položaj potrebno je omogućiti jedinicama lokalne samouprave da svojom odlukom urede drugačije uslove i način odlaganja plaćanja i otpisa kamata na poreski dug po osnovu javnih prihoda, navedeno je u saopštenju.

U praksi bi, kako je istaknuto, ovakve izmene dale mogućnost opštinama da donesu odluku o jednokratnoj uplati celokupnog glavnog duga, uz otpis pripadajuće kamate, kroz izmene i dopune Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji, ili donošenjem novog zakona po uzoru na Zakon o uslovnom otpisu kamata i mirovanju poreskog duga iz 2012. godine.

Tončev je i ovom prilikom, kao i u više navrata do sada, podsetio na problem tužbi za naknadu zbog faktičkog zauzeća zemljišta, koji godinama opterećuje budžete lokalne samouprave, a koji se sada proširio i na druge korisnike javnih sredstava.

Ukazao je da ova praksa direktno ugrožava finansijsku stabilnost opština i onemogućava normalno funkcionisanje i planiranje razvoja.

U tom kontekstu, ministar Tončev je izneo više konkretnih predloga za prevazilaženje ovog problema, među kojima su sagledavanje mogućnosti izmena Zakona o svojinsko-pravnim odnosima i Zakona o javnoj svojini, kao lex specialis, kako bi se zauzeo jasan pravni stav o zakonitosti i savesnosti postupanja opština.

Jedan od predloga je i promena zakonskih rešenja što podrazumeva da treba vratiti smisao iz člana 193. Zakona o parničnom postupku iz 2011. godine koji je predviđao da je lice dužno da pre podnošenja tužbe pravobraniocu dostavi predlog za mirno rešavanje spora, ali je Zakonom o izmenama i dopunama Zakona o parničnom postupku od 2014. reč "dužno" zamenjena je rečju "može".

Predložene su i izmene Krivičnog zakonika, kojima bi se preuzele pojedine odredbe iz Etičkog kodeksa advokata, čime bi se značajno smanjile zloupotrebe i broj sporova ove vrste.

Tončev je predložio i utvrđivanje cene zemljišta isključivo na osnovu procene Poreske uprave ili realne tržišne vrednosti, u skladu sa Zakonom o eksproprijaciji.

Jedan od predloga je i preispitivanje sudske prakse, posebno u delu koji se odnosi na neprihvatanje prigovora zastarelosti i razdvajanje postupaka, što dovodi do višestrukog uvećanja troškova na štetu opština.

Tončev je predložio i inicijativu da Vrhovni kasacioni sud preispita svoj stav da naknada po osnovu faktičke eksproprijacije ne zastareva, imajući u vidu da je reč o novčanom potraživanju.

Tončev je uputio zahtev ministarki građevinarstva Aleksandri Sofronijević, da se, preko nadležnih službi, pojača inspekcijski nadzor, kao i da se u slučajevima gde je nadležnost na republičkim inspekcijskim organima omogući uključivanje i pomoć lokalnih inspekcijskih službi, u okviru zakonom propisanih ovlašćenja.

Cilj ovakvog pristupa je efikasnije sprečavanje divlje gradnje i nastanka nelegalnih objekata, koji predstavljaju ozbiljan problem za lokalne samouprave, navedeno je u saopštenju.

Tončev je naglasio da to nisu pojedinačni problemi, već sistemska pitanja koja zahtevaju sveobuhvatan pristup, i insistirao da se o ovim i drugim temama organizuje poseban sastanak na kom bi, pored predstavnika 44 nedovoljno razvijene opštine, prisustvovali predsednik Republike Srbije, predsednik Vlade, ministar finansija i ministar za javna ulaganja, prenosi Tanjug.