Zašto bi Peter Mađar mogao biti korisniji Kremlju nego Viktor Orban

Poraz Viktora Orbana na izborima u Mađarskoj u zapadnim prestonicama je proslavljen kao odlučujući zaokret Budimpešte ka Evropskoj uniji. Međutim, prvi potezi i izjave novog premijera Petera Mađara o energetici i Ukrajini ukazuju na to da bi stvarnost mogla biti daleko složenija, pa čak i povoljnija za Moskvu nego što se prvobitno mislilo, prenosi list „Indipendent”.

Iako je Kremlj nesumnjivo izgubio svog najbližeg saveznika u liku Orbana, koji je godinama važio za glavnu kočnicu evropske pomoći Kijevu, analitičari upozoravaju da bi Mađarov specifičan pristup mogao da nastavi da puni rusku državnu kasu. Upravo je u Mađarskoj veza između evropske diplomatije i ruskih energenata najočiglednija, a novi politički kurs Budimpešte tu vezu ne namerava tako lako da raskine.

Dok je Brisel slavio odlazak poslednjeg neliberalnog demokrate, a Kijev odahnuo zbog promene vlasti, Peter Mađar, i sam bivši Orbanov saradnik, povukao je poteze koji su uneli dozu skepticizma. On je, istina, najavio spremnost da Mađarska povuče veto na ključni zajam od 90 milijardi evra namenjen Ukrajini, što je za administraciju u Kijevu od vitalnog značaja.

Međutim, ta podrška dolazi sa visokom cenom. Mađar je kao primarni uslov postavio nastavak nesmetane isporuke ruske nafte preko gasovoda „Družba”, koji prolazi kroz ukrajinsku teritoriju. Ovakav stav praktično primorava Ukrajinu da i dalje služi kao tranzitna ruta za ruske energente koji direktno finansiraju ratnu mašinu Kremlja.

Dodatnu zabrinutost izaziva Mađarova najava referenduma o mogućem pristupanju Ukrajine Evropskoj uniji. Iako se na papiru ovo predstavlja kao demokratski čin konsultovanja građana, u diplomatskim krugovima se strahuje da je reč o vešto upakovanom obećanju novog veta, čime bi put Kijeva ka Briselu ostao blokiran na neodređeno vreme.

Dok su oči uprte u Budimpeštu, „Indipendent” ukazuje na činjenicu da Mađarska nije usamljen slučaj u održavanju energetskih veza sa Rusijom. Primećeno je da je i Španija tiho povećala svoje porudžbine ruskog tečnog prirodnog gasa (TPG), popunjavajući prazninu nastalu usled smanjenih isporuka iz regiona Persijskog zaliva.

Slučaj Petera Mađara tako postaje simbol nove evropske realnosti, dok se na površini promoviše jedinstvo protiv ruske agresije, energetske potrebe i dalje diktiraju političke poteze koji, paradoksalno, idu na ruku Moskvi. Mađarska pod novim vođstvom možda govori jezikom Brisela, ali njeni ekonomski prioriteti i dalje govore jezikom realpolitike koji Kremlj odlično razume.