Merc postavio zahtev Teheranu

BERLIN – Nemački kancelar Fridrih Merc izjavio je da se Iran mora hitno vratiti za pregovarački sto i trajno odustati od svih napora usmerenih ka nabavci nuklearnog oružja. U poruci objavljenoj na društvenim mrežama, kancelar je naglasio da Teheran ne sme više da drži region i ceo svet kao taoce, zahtevajući pritom momentalno ukidanje blokade Ormuskog moreuza. Merc je podvukao da je za međunarodnu stabilnost ključno da Teheran prestane sa daljim pretnjama i napadima na evropske partnere.

Ovaj oštar diplomatski istup dolazi u trenutku ozbiljnih potresa u nemačko-američkim odnosima. Početkom maja, predsednik Sjedinjenih Američkih Država naredio je povlačenje 5.000 vojnika iz Nemačke, što je potez koji je izazvao brojne kontroverze u međunarodnoj javnosti. Dok je Pentagon zvanično pojasnio da je odluka doneta nakon temeljnog pregleda rasporeda američkih snaga u Evropi, medijski izveštaji sugerišu da je reč o produbljivanju jaza između Vašingtona i njegovih evropskih saveznika.

Američki mediji ovaj potez direktno povezuju sa strateškim preusmeravanjem snaga ka indo-pacifičkom regionu, ali i sa ličnim kritikama koje je Merc uputio na račun Vašingtona. Kako navodi agencija Rojters, izjava američkog lidera usledila je neposredno nakon što je nemački kancelar optužio Sjedinjene Države da nemaju jasnu izlaznu strategiju iz sukoba sa Iranom, tvrdeći čak da je Vašington ponižen tokom dosadašnjeg procesa pregovora.

Najavljeno smanjenje američkog kontingenta moglo bi imati dalekosežne posledice po bezbednosnu arhitekturu Evrope. Prema vojnim analitičarima, ovim potezom se ozbiljno ugrožava ranije dogovoreno raspoređivanje oružja dugog dometa na nemačkoj teritoriji, uključujući i strateški važne rakete tipa „Tomahavk”. Time se pitanje iranske nuklearne pretnje i budućnosti transatlantske saradnje postavlja kao centralni izazov za evropsku diplomatiju u narednom periodu.