Sabor SPC: Zakon o strancima ugrožava opstanak Srba na KiM

Sveti Arhijerejski Sabor Srpske Pravoslavne Crkve (SPC) izrazio je zabrinutost za opstanak srpskog naroda i institucija u AP Kosovo i Metohija zbog spornog zakona o strancima, kao i zbog sve učestalijih izazova sa kojima se suočava narod, kao i svetinje i monaške zajednice u pokrajini, saopšteno je u SPC nakon Sabora održanog u Beogradu od 13. do 19. maja.

"Sabor sa posebnom zabrinutošću prati najnovija dešavanja i najavu sprovođenja spornog zakona o strancima koji ozbiljno dovode u pitanje opstanak i nesmetano funkcionisanje obrazovnih i zdravstvenih ustanova od suštinskog značaja za život srpskog naroda na Kosovu i Metohiji, kao i sve učestalije izazove sa kojima se suočava naš verni narod, kao i naše svetinje i monaške zajednice, koje i u teškim okolnostima istrajavaju u očuvanju živog duhovnog i liturgijskog prisustva Crkve na ovom prostoru", naveli su iz SPC.Takođe, Sveti Arhijerejski Sabor potvrdio je svoju trajnu i nepokolebljivu duhovnu brigu i odgovornost za verni narod, sveštenstvo, monaštvo i svetinje drevnog sedišta Patrijaraha i Arhiepiskopa srpskih, Pećke Patrijaršije, i Eparhije raško-prizrenske.

"Sveti Arhijerejski Sabor daje punu podršku Njegovom Visokopreosveštenstvu Mitropolitu raško-prizrenskom Teodosiju, sveštenstvu, monaštvu i vernom narodu u njihovim naporima da, uprkos stalnim pritiscima i neizvesnostima, očuvaju svoje vekovno prisustvo, duhovni, kulturni i istorijski identitet iz svesti o potrebi, da pred domaćim i međunarodnim predstavnicima sa dodatnom posvećenošću nastave da, u duhu Jevanđelja Hristovog, svedoče istinu o neophodnosti zaštite ljudskih, verskih i imovinskih prava Srpske Pravoslavne Crkve i njenog vernog naroda na Kosovu i Metohiji i osnaživanju njene pozicije u cilju opstanka kako našeg vernog naroda tako i jedinstvene hrišćanske kulture i civilizacije na tlu istorijskog ishodišta i duhovnog središta srpskog naroda", navodi se u saopštenju. Sabor je naglasio da je prostor Kosova i Metohije od posebnog duhovnog i istorijskog značaja za SPC.

"Posebno ohrabruje činjenica da naše drevne svetinje, uprkos mnogobrojnim iskušenjima, nastavljaju da sabiraju veliki broj poklonikâ iz zemlje i sveta, svedočeći da one nisu samo spomenici kulture već pre svega živi centri bogoslužbenog, duhovnog i crkvenog života", dodaje se u saopštenju. Tokom zasedanja Sabora, analizirani su izveštaji o arhipastirskom radu arhijereja u dijaspori, s posebnim osvrtom na prilike u eparhijama Srpske Pravoslavne Crkve u Sjedinjenim Američkim Državama, Australiji i na britanskim ostrvima.

Saslušani su i razmatrani izveštaji o radu Svetog Arhijerejskog Sinoda, Velikog crkvenog suda i eparhijskih arhijereja, zatim izveštaji arhijereja nadležnih vojnim sveštenicima u Vojsci Srbije i Oružanim snagama Bosne i Hercegovine. Takođe, analizirali su se i izveštaji o radu Patrijaršijskog upravnog odbora, Patrijaršijske biblioteke, Muzeja i Arhiva Srpske Pravoslavne Crkve, dobrotvorne fondacije "Čovekoljublje", pokloničke agencije "Dobročinstvo” i drugih fondacija, ustanova i službi Srpske Pravoslavne Crkve, o njihovom radu u prethodnoj godini.

Sabor je analizirao trenutno stanje i probleme crkvene prosvete i saslušao izveštaje o radu svih obrazovnih ustanova Srpske Crkve. Tokom ovog zasedanja nastavljene su prošlogodišnje aktivnosti na polju reforme plana i  programa u srpskim pravoslavnim bogoslovijama.

"U tom cilju je doneta nova Uredba o bogoslovijama i usvojeni su novi programi za četvorogodišnje školovanje u bogoslovijama. U toku Sabora pažljivo je saslušan i izveštaj o aktivnostima na unapređivanju nastavnog procesa i uzdizanju u rang fakulteta Visoke škole, Akademije za umetnosti i konservaciju Srpske Pravoslavne Crkve, koja će ubuduće delovati kao Fakultet 'Despot Stefan Lazarević'", navodi se u saopštenju.  Posebnu pažnju Sabor je poklonio temi osnivanja srpskog pravoslavnog univerziteta "Sveti Sava".

Sveti Arhijerejski Sabor je konstatovao da ideja osnivanja crkvenog univerziteta predstavlja izraz odgovornosti i staranja za sve koji žele da svoje obrazovanje steknu u okrilju Crkve, naročito zbog činjenice da se obrazovanje i prosveta, prosvećivanje i studiranje ne tumače prevashodno kao proces sticanja određenih znanja već, pre svega, kao razvijanje vrline i put bogopoznanja.

"Crkveni univerziteti i visokoškolske ustanove koje osnivaju ili podržavaju hrišćanske Crkve nisu nikakva novost u evropskom i svetskom obrazovnom prostoru. Naprotiv, oni predstavljaju jedan od njegovih najstarijih i najznačajnijih oblika. Mnogi od najuglednijih univerziteta u Evropi nastali su upravo u okrilju Crkve ili uz njenu neposrednu podršku. Sveti Sava je još kao arhimandrit osnovao monašku školu u Studenici, a kao Arhiepiskop katedralnu školu u Žiči", navode u SPC. Dodaje se da besede Svetog Save, studenička i žička, predstavljaju svojevrsne programe svetosavskog obrazovanja sa jasno postavljenim duhovnim, prosvetnim i vaspitnim ciljevima. Tokom ovogodišnjeg zasedanja Svetog Arhijerejskog Sabora, saborski oci su Liku Svetih pribrojali monahinju Jefimiju Devičku, u narodu poznatu kao "blaženu Stojnu".

Za datum njenog svečanog praznovanja Sabor je odredio 28/15. februar svake godine. Na saborskim sednicama detaljno je analizirana situacija u Eparhiji žičkoj, njeno materijalno-finansijko poslovanje i pitanje odgovornosti nadležnog eparhijskog arhijereja.

"U cilju uspostavljanja redovnog crkveno-pravnog poretka u odnosnoj eparhiji, Sabor je doneo odluku o razrešenju Njegovog Visokopreosveštenstva Mitropolita g. Justina od daljeg upravljanja Eparhijom žičkom", dodaje se u saopštenju.